فرمان مهاجرتی ترامپ؛ بازهم فریبی دیگر

با وجود اصرار محافل سیاسی و رسانه‌ای آمریکا بر استمرار تصمیم‌های غیرمتعارف و جنجال برانگیز دونالد ترامپ، اما به نظر می‌رسد وی پس از نشستن بر کرسی ریاست جمهوری آمریکا به درستی خطوط قرمز سیاسی را در این کشور رعایت می‌کند و این جنجال آفرینی‌ها هدفی جز حفظ اعتبار ترامپ در میان طرفدارانش یا به تعبیر دیگر حفظ اعتبار انتخابات و دموکراسی در آمریکا ندارد. 

ترامپ در رقابت‌های انتخاباتی خود وعده داده بود که در صورت تصاحب کرسی ریاست جمهوری آمریکا از ورود «مسلمانان» به این کشور جلوگیری می‌کند و تدابیر ویژه‌ای برای نظارت بر مساجد خواهد اندیشد. اما در فرمان اجرایی اخیر وی با عنوان «حمایت از ملت در برابر ورود تروریست‌های خارجی به آمریکا» - که موجی از اعتراض‌ها و نارضایتی‌ها را در آمریکا و جهان به راه انداخت- تنها به توقف یک‎ ماهه صدور ویزا برای شهروندان 7 کشور اشاره شده است. 

بر اساس متن این فرمان ورود پناه‎‏جویان سوری به ایالات‌متحده ممنوع می‎شود و صدور ویزای مهاجرتی و غیرمهاجرتی برای شهروندان کشورهای سوریه، عراق، ایران، یمن، سودان، سومالی و لیبی به مدت30 روز متوقف خواهد شد. 

در بخشی از این دستور ذکر شده است که این ممنوعیت 30 روزه قابلیت آن را دارد که به امری دائمی مبدل شود اما بر وضعیت افرادی که دارای کارت سبز یا تابعیت ایالات‎‏متحده هستند، بی‎اثر است.  

ترامپ در این دستور اعلام کرده است که اگر کشورهای مذکور اطلاعات درخواست شده از سوی امریکا را ارائه ندهند، توقف صدور ویزا می‎تواند تمدید شود.

چنین تصمیمی برای کشوری مانند ایران - آن هم پس از توافق هسته‌ای بین تهران و پنج به علاوه یک - اقدامی خصمانه و غیرمنتظره قلمداد می‌گردد و طبیعتاً واکنش‌های جدی نیز در پی خواهد داشت، ولی با این حال اجرای این فرمان درباره 6 کشور‌ دیگر، در مقایسه با وعده انتخاباتی وی درباره «جلوگیری از ورود مسلمانان به آمریکا»، به نوعی «عقب نشینی» از وعده‌های انتخاباتی وی قلمداد می‌گردد. 

در این میان وزارت امنیت داخلی آمریکا دیروز در بیانیه‌ای با اشاره به اینکه "این نهاد دولتی به قوانین مهاجرت پایبند است و رفتاری حرفه‌ای خواهد داشت" گفته است: «اتباع هیچ کشور خارجی که با آمریکا روابط ندارند، حق نامحدود برای درخواست ورود به ایالات متحده آمریکا و یا استفاده از مزایای مهاجرت را ندارند».

جالب اینکه پایگاه اینترنتی این وزارتخانه در واکنش به اعتراض‌ها در آمریکا به این فرمان ترامپ افزود: «احکام اجرایی پرزیدنت ترامپ بر بخش کوچکی از مسافران به آمریکا تاثیرگذار خواهد بود و نخستین گام برای برقراری مجدد کنترل مرزهای آمریکا و تامین امنیت ملی است». بر اساس این بیانیه «هر سال حدود 80 میلیون مسافر بین‌المللی وارد ایالات متحده آمریکا می‌شوند. روز گذشته (جمعه گذشته)، فقط کمتر از یک درصد از 325000 نفری که وارد آمریکا شدند، شرایط مناسب را دارا نبودند و این در حالی بود که تدابیر امنیتی افزایش یافته به اجرا در آمد. این افراد با افزایش مسائل امنیتی غربال شدند و شرایط آن‌ها برای ورود به ایالات متحده آمریکا بر اساس قوانین مهاجرت و احکام قضایی در دست بررسی است».

این بیانیه همچنین "احکام اجرایی ترامپ درباره امنیت آمریکا به طور قطع در حال اجرا است و اجرا خواهد شد". 

اما آنچه درباره فرمان اجرایی اخیر ترامپ با عنوان «حمایت از ملت در برابر ورود تروریست‌های خارجی به آمریکا» قابل تأمل و نشانة سیاست یک بام و دو هوای این کشور است این که در این فرمان اشاره‌ای به جلوگیری از ورود اتباع کشور‌هایی مانند ترکیه و عربستان نشده است. این دو کشور در سال‌های اخیر مهمترین حامیان تروریست‌های داعش در سوریه بوده‌اند؛ ضمن اینکه، عربستان به عنوان مهمترین مروّج ایدئولوژی تروریسم تکفیری در جهان شناخته شده است و حتی کنگره آمریکا اخیراً (1395/6/19) قانونی را تصویب کرده است که به خانواده‌های قربانیان حوادث 11 سپتامبر اجازه می‌دهد تا از دولت عربستان سعودی به خاطر خسارات و آسیب‌های وارد شده، شکایت کنند.

البته پایگاه اطلاع رسانی کنگره آمریکا از مخالفت قاضی فدرال نیویورک با فرمان ضد مهاجرتی ترامپ خبر داده است. هیل (Hill) نوشت: قاضی فدرال نیویورک، حکم فوری توقف فرمان مهاجرتی ترامپ علیه مسلمانان را صادر کرد. براساس این گزارش، قاضی فدرال نیویورک، مجوز ورود به آمریکا برای دو مرد عراقی که در فرودگاه کندی بازداشت شده بودند را علیرغم فرمان اخیر ترامپ صادر کرده است.

اگر لغو فرمان ضد مهاجرتی ترامپ صحت داشته باشد و به قوت خود باقی بماند رئیس جمهور آمریکا باز هم می‌تواند وانمود کند که او بر وعده‌های انتخاباتی خود پایبند است اما ظاهرا همه چیز در دست او نیست بنابراین طرفدارانش باید محدودیت‌های او را برای تحقق شعار‌های انتخاباتی درک کنند.  

----------------------------

بررسی و تحلیل/ عبدالرضا خلیلی