گزارش مکتوب ... اینجا شهر سمنونه، کماچ و گچ فراوونه
"اینجا شهر سمنونه ... کماچ و گچ فراوونه"،این قطعهای از یک شعر معروف محلی است، شعری که سمنان را به عنوان دارنده معادن غنی "گچ" و شیرینی معروف این شهر "کماچ" به همگان معرفی میکند.
به گزارش
خبرگزاری صداوسیما، 400میلیون تن ذخیره معدنی از استان سمنان، سرزمینی غنی از انواع مواد معدنی ساخته و سمنان به تنهایی شش درصد گچ دنیا و 80درصد گچ ایران را تامین می کند.
گچ با حدود هفت میلیون تن بیشترین محصول معدنی استان سمنان است که در کارخانه ها فرآوری و به گچ ساختمانی، پانل ها گچی، گچ آلفا، گچ تحریر، گچ میکرونیزه و قطعات تزئینی گچ تبدیل می شود.
رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان سمنان می گوید: در این استان 81معدن دارای پروانه گچ وجود دارد و 48واحد تولیدی فرآوری این محصول در کنار این معادن فعال هستند.
به گفته بهروز اسودی، واحدهای تولیدی و معادن گچ در استان سمنان برای چهار هزار و 200نفر بصورت مستقیم شغل ایجاد کرده و اشتغال غیرمستقیم آن در حدود سه برابر این رقم است.
این حجم ظرفیت و اشتغال در استان سمنان نشان می دهد که باید برای توسعه صنعت گچ و جلوگیری از خام فروشی و افزایش درآمد زایی آن تمهیدی اندیشید.
با همه این ظرفیت ها، صنعت گچ دچار مشکلات زیادی است و یکی از دلایل آن این است که بیش از آنچه نیاز داریم، کارخانه گچ داریم.
علی اصغر جمعهای، عضو هیئت مدیره انجمن صنایع گچ که رئیس اتاق بازرگانی، صنایع ، معادن و کشاورزی استان سمنان می گوید: در حال حاضر حدود چهار برابر آن چه که باید، کارخانه تولیدکننده گچ داریم و این در حالی است که گچ مانند گذشته، مصرف ندارد و فرآوردههای گچی جایگزین خود گچ شده است.
جمعهای با بیان این که صنعت گچ حال و روز خوشی ندارد گفت: نبود ساخت و ساز بر صنعت گچ تاثیر گذاشته و باعث شده تولید به نصف گذشته برسد، صادرات نیز 30درصد به نسبت قبل کاهش داشته است.
رئیس اتاق بازرگانی، صنایع و معادن استان سمنان، تصریح کرد: باید از گچ به عنوان سرمایه ملی حفظ و از صدور مجوز برای بهرهبرداری به واحدهای جدید، جلوگیری شود، زیرا این مسئله باعث ایجاد رقابت منفی بین واحدها خواهد شد.
به رغم مشکلات صنعت گچ، سرمایه گذاری و صادرات این ماده معدنی در دستور کار اقتصادی استان سمنان قرار دارد به عنوان مثال معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منابع استانداری سمنان از تمایل سرمایه گذاران ترکیه ای برای تولید و صادرات گچ در سرخه خبر می دهد.
محمد همتیان می گوید: با توجه به زیرساختهای موجود در شهرک صنعتی سرخه که شامل نزدیکی به تهران و دسترسی به جاده ترانزیت است، سرمایهگذاران ترک تمایل دارند در این منطقه گچ تولید و صادر کنند.
البته معاون هماهنگی امور اقتصادی و توسعه منابع استانداری سمنان معتقد است همان طور که باید به سرمایه گذاری خارجی در زمینه تولید و صادرات گچ اهمیت داد باید برای رفع مشکلات سرمایهگذاران داخلی هم قدم برداشت.
علی رضایی نژاد تولیدکننده و صادرکننده گچ می گوید: ثبات نداشتن قیمت گچ به علت عرضه بیش از تقاضا و تامین نشدن ماشین آلات مورد نیاز و نبود کنسرسیوم گچ از مهمترین مشکلات و گرفتاریهای سرمایه گذاران است.
احمد حسنی یکی دیگر از صادرکنندگان گچ هم می گوید: چون فرآوری خاصی روی محصول صورت نمی گیرد، هزینه ای که برای انتقال یک کامیون گچ پرداخت می شود بسیار بیشتر از مبلغی است که از فروش گچ بدست می آید و از لحاظ ریالی ارزش چندانی ندارد.
دامغانیان عضو هیات رئیسه اتحادیه گچ استان سمنان هم امور مالیاتی را از دغدغه های این صنعت برشمرد و گفت: الزام سازمان امور مالیاتی درباره اینکه کارخانه های گچ فاکتورهای خرید و فروش دارای کد اقتصادی و کد ملی ارائه کنند برای صاحبان صنایع مشکلاتی ایجاد کرده و پیگیری کد اقتصادی فاکتورها از وظایف امور مالیاتی است نه کارخانه های گچ.
برای رقابت پذیر شدن گچ تولیدی در استان سمنان طرح های استاندارد سازی هم اجرا شده است.
مهدی ابوالخیریان دبیر اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان محصولات معدنی استان سمنان از استاندارهای نوین بسته بندی محصولات گچی خبر داد و گفت: استفاده از گونی های استاندارد با درج لوگو علامت تجاری در محصولات تولیدی گچ استان اجباری شده است.
به گفته وی، درج فرمولاسیون در محصول هم مهم است تا خریدار بداند کالایی قابل رقابت را بدست آورده است.
فرهاد داودی کارشناس صنعت گچ هم معتقد است: برای رقابت پذیر شدن گچ سمنان باید با فناوری نوین، فرآورده های جدید گچی تولید شود و از جمله این محصولات جدید می توان به دیوار گچی ضد آتش، دیوار گچی ضدآب، فیبر نوری گچی و نانو گچ اشاره کرد.
وی می افزاید: بجز مصارف سنتی که در صنعت ساختمان برای گچ آورده شده، این ماده کاربردهای دیگری بخصوص در صنایع مخابراتی، پزشکی و نانو پیدا کرده که باید با همکاری صنعت و دانشگاه برای استفاده بهینه از آن وارد عمل شد.
داودی گفت: به عنوان مثال از پودر گچ برای ضد عفونی کردن مرغداری ها می توان استفاده کرد، همچنین مواد میکرونیزه گچ که دارای خاصیت ضدقارچ هستند و در کشاورزی هم می توان درباغ هایی که خاک سولفات کمی دارد از گچ بهره برد.
ایران، چین و آمریکا بزرگترین تولیدکنندگان گچ در جهان هستند اما سهم کم ایران در بازار های جهانی به علت این است که به رغم تولید زیاد، بیشتر به خام فروشی گچ توجه داشته.
بنابراین تنها راه رقابت با کشورهای پیشرو در تولید این محصول، تعامل دولت و بخش خصوصی برای خروج صنعت گچ از موقعیت رکود فعلی است.
از آنجایی که استان سمنان دارنده رتبه نخست ذخایر معدنی گچ در ایران است، تشکیل کنسرسیوم صنعت گچ در این استان و حرکت به سمت تولید فرآوردههای نوین گچی برای تولید مقرون به صرفه گچ در این استان ضروری است.
ضرورتی که مانند شعر معرفی سمنان به عنوان سرزمین دارای ذخایر فراوان گچ، برند گچ استان سمنان را به دنیا معرفی کند.