پخش زنده
امروز: -
کوچ زودهنگام دام عشایر موجب نابودی مراتع چهارمحال و بختیاری شده است .
کیلومتر مربع، در قلمرو مرکزی رشته کوه های زاگرس استقرار یافته و از شمال و شرق به استان اصفهان و از شمال غرب به استان لرستان، از غرب و جنوب غرب به استان خوزستان و از جنوب به استان کهکیلویه و بویر احمد محدود است.جمعیت استان چهارمحال و بختیاری بر اساس آخرین سرشماری افزون بر 970هزار نفر است؛ بیش از نیمی از این جمعیت در نقاط شهری و بقیه در مناطق روستایی سکونت دارند و تعدادی هم کوچنده(عشایر کوچ رو) هستند.
دامنه های زاگرس در چهارمحال و بختیاری، گنجینه ای از طبیعت را فراروی ما گذاشته است؛ مناظری بدیع و زیبا تا بدان جا که چهارمحال و بختیاری را بهشت طبیعت دوستان و گردشگران نامیده اند. چشمه ها و رودخانه ها، مناطق حفاظت شده و شکار ممنوع نظیر قیصری، شیدا، هلن، سبزکوه، تنگ صیاد و جنگل های بلوط - همان طلای سبز زاگرس - که تنوع بیش از 923گونه گیاهی با ارزش و 294گونه جانوری و چشم اندازهای کم نظیر را در خود جای داده اند.
فرهنگ کوچ در این استان با وجود بزرگترین جامعه ایلی کشور(ایل بختیاری) و به طبع آن ایل راه های تاریخی، سکونت گاه های دائمی و فصلی با آداب و رسوم و فرهنگ و پوشش محلی دارای نمود گسترده و جاذبی است.
عشایر، این غیور مردان و شیر زنان مسلمان و پیرو مذهب تشیع، دیر زمانی است که جدالی تاریخی با طبیعت را تجربه می کنند و هر سال با خانواده، رمه و گله با حرکتی منظم، مراتع سرسبز و خرم دشت ها و کوه ها را با سختی فراوان طی می کنند و در ایل راه های تاریخی از ییلاق به قشلاق و از قشلاق به ییلاق رهسپارند.
قریب به اتفاق عشایر بختیاری، هفت لنگ و چهار لنگ هستند که محل استقرار آن ها بیشتر در قسمت های شمال، شمال غربی، غرب، جنوب، جنوب غربی، جنوب شرقی و مرکز استان چهارمحال و بختیاری است. اغلب عشایر زمستان ها را در مراکز قشلاق نشین خوزستان و تابستان ها را در مناطق شهرستان های فارسان، کوهرنگ، اردل، کیار، لردگان و بروجن سپری می کنند.
فصل بهار که از راه می رسد کوچ عشایر آغاز می شود، این کوچ همه ساله در حالی آغاز می شود که پوشش گیاهی بر زمین نقش بسته اما هنوز آنچنان رشد نکرده است.
مدیرکل منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری می گوید: این استان دارای یک میلیون و 93هزار هکتار مرتع است که رویشگاه گونههای منحصر به فرد و آندمیک است و رهاشدن چند برابر ظرفیت دام در این مراتع سبب می شود تا این مراتع به نوعی قربانی دام ها شوند.
علی محمدی مقدم می افزاید: هم اکنون مراتع این استان ظرفیت چرای 700هزار واحد دامی برای مدت صد روز را داراست؛ اما با آغاز فصل کوچ بیش از سه میلیون واحد دامی – سه برابر ظرفیت موجود - در مراتع این استان چرا می کنند.
وی می گوید: به دلیل وجود دام و بهره برداری بیش از ظرفیت، مراتع استان چهارمحال و بختیاری به سمت فقیر شدن پیش می رود.
آقای محمدی مقدم می افزاید: معیشت 22هزار خانوار در چهارمحال وبختیاری، به مراتع وابسته است.
جمعیت عشایری این استان، حدود 10و شصت و دو صدم درصد جمعیت عشایری کشور و 10و نیم درصد جمعیت استان را تشکیل میدهد. اکنون بخشی از عشایر کوچرو به دلیل خشکسالی های اخیر و کم شدن سطح مراتع و بی آبی چاه ها با مشکلاتی روبرو شده اند و بخشی از این عشایر هم در سال های اخیر یک جا نشین شده اند.
در سالهای اخیر با تخریب مراتع، خشکسالیهای پی در پی و چرای بیش از حد دام ها، محدوده زندگی عشایر تنگتر شده و با
دخالتهای انسانی و اجرای طرحهای مختلف، سطح مراتع و چراگاه دامهای آنان کاهش یافته است.
زمان ورود دام عشایر به چهارمحال و بختیاری بیستم اردیبهشت 97 اعلام شد
مدیرکل امور عشایر چهارمحال و بختیاری با بیان اینکه چرای زود هنگام دام در مراتع یکی از عوامل مهم تخریب مراتع است؛ گفت: زمان ورود دام به مراتع ییلاقی باید مطابق با پروانه های مرتعداری صادر شده باشد؛ در غیر این صورت از سوی منابع طبیعی اعمال قانون خواهند شد.
یحیی حسین پور از استقرار تیم واکسیناسیون اداره کل دامپزشکی، نیروی انتظامی و ایجاد عاملان توزیع احتیاجات ضروری عشایر کوچرو از اوایل اردیبهشت ماه خبر داد و گفت: با برنامه ریزی های انجام شده دام های کوچرو قبل از ورود به استان واکسن انواع بیماری دامی دریافت خواهند کرد.
مدیرکل امور عشایر چهارمحال و بختیاری گفت:کوچ بهاره زود هنگام عشایر همراه با دام به مراتع مناطق ییلاقی استان، به علت خشکی مراتع و گرمای هوا در استان های همجوار و قبل از تقویم کوچ، آنها را دچار مشکل کرد و پارسال هم کوچ زودهنگام عشایر به مراتع چهارمحال و بختیاری، ایلات را دچار مشکل کرد.
یحیی حسین پور افزود: برخی عشایر در مسیر کوچ دچار ناپایداری های جوی و خسارت های مالی شدند.
چهارمحال و بختیاری با داشتن بیش از 124هزار نفر جمعیت عشایری به همراه یک میلیون و500 هزار رأس دام سبک دومین استان عشایرنشین کشور بعد از استان فارس است و دارای رتبه اول استانی در تراکم عشایر در واحد سطح است.
معاون فنی منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری می گوید: ورود زود هنگام عشایر، زودتر از تقویم کوچ، کوبیدگی زمین و جلوگیری از گل دهی گونه های مرتعی را به دنبال دارد.
آقای محمدی می افزاید: برای جلوگیری از کوچ زودهنگام، سازمان حمل و نقل از صدور مجوز و بارنامه برای کامیون هایی که حامل دام عشایر هستند؛ ممانعت می کند.
وی می گوید: گروه های منابع طبیعی و امور عشایر با همکاری نیروی انتظامی در مسیرگلوگاه ها از ورود عشایر زودتر از موعد به
استان جلوگیری می کنند.
مدیرکل منابع طبیعی استان می گوید: ورود عشایر و دامداران قبل از فصل بهرهبرداری از سطح مراتع و چرای دام در مراتعی که هنوز علوفه آن قابل بهرهبرداری نیست و خاک مرطوبی دارد، سبب از بین رفتن گیاهان خوش خوراک و کوبیدگی خاک و همچنین کاهش نفوذپذیری خاک خواهد شد؛ همچنین تعلیف دام قبل از فصل چرا سبب تخریب مراتع و جنگلها میشود.