تصمیم به استفاده از برق هسته ای بر عهده هر کشور است

به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري صداوسيما ؛ يوکيا آمانو در سخناني در نمایشگاه جهانی هسته ای 2018 در پاریس گفت: در حال حاضر 451 راکتور انرژی هسته ای در 30 کشور فعال است و 58 راکتور دیگر عمدتا در آسیا در دست ساخت است.  

آمانو خاطرنشان کرد: هر سال به بیست کشور یا بیشتر سفر می کنم که بسیاری از آنها کشورهای در حال توسعه هستند. شاهد علاقه روز افزونی میان مقامات ارشد دولتها برای استفاده از علوم و تکنولوژی هسته ای شامل انرژی هسته ای بوده ام. در واقع آژانس بین المللی انرژی هسته ای به کشورها کمک می کند تا از علوم و تکنولوژی هسته ای برای رسیدن به اهداف توسعه پایدار از جمله پایان دادن به گرسنگی، بهبود و ارتقا سلامت انسانها، افزایش دسترسی به آب پاکیزه و انرژی استفاده کنند. انرژی برای توسعه امری ضروری است. در دهه های آتی برای حمایت از رشد اقتصادی و رفع نیاز انرژی بیش از دو میلیون نفر در کشورهای توسعه یافته، تقاضای انرژی بسیار زیاد خواهد بود. انرژی هسته ای می تواند چالش انرژی های تجدیدپذیر و همینطور چالش کنترل گازهای گلخانه ای را حل و فصل کند. امروزه انرژی هسته ای یازده درصد از برق جهان را تولید می کند. نیروگاه های انرژی هسته ای هنگام فعالیت هیچ گاز گلخانه ای یا آلودگی تولید نمی کنند و در کل چرخه حیاتشان میزان موادی که از آنها ساطع می شود,بسیار کم است. استفاده از انرژی هسته ای میزان انتشار دی اکسید کربن را به میزان دو گیگاتن در سال کاهش می دهد. این مقدار معادل خارج کردن 400 میلیون خودرو از جاده ها در سال است. به نظر من رویارویی با چالش های مربوط به تامین انرژی لازم و کنترل میانگین دمای کره زمین بدون استفاده بیشتر از انرژی هسته ای کار دشواری خواهد بود. طبق گفته دوستان ما در آژانس بین المللی انرژی حدود هفتاد درصد از برق جهان حاصل سوخت های فسیلی است. تا سال 2050 اگر بخواهیم به اهداف مشخص شده در برنامه تغییرات آب و هوایی برسیم باید هشتاد درصد برق جهان کربن پایین داشته باشد.

يوکيا آمانو تصريح کرد: واضح است که انرژی های تجدیدپذیر مانند انرژی های بادی و خورشیدی نقش مهمی در آینده خواهند داشت. البته این منابع انرژی به تنهایی نمی توانند نیاز کشورها را تامین کنند. یعنی نیاز بیشتری به استفاده بیشتر از انرژی هسته ای وجود خواهد داشت. در حال حاضر 451 راکتور انرژی هسته ای در 30 کشور فعال است و 58 راکتور دیگر عمدتا در آسیا در دست ساخت است. ساخت اولین راکتور برق امارات در مراحل پایانی است. بلاروس قرار است در سال 2019 و 2020 اولین راکتورهایش را راه اندازی کند. کار ساخت و ساز راکتورهای برق هسته ای اخیرا در ترکیه و بنگلادش آغاز شده است. از سال 2015 بیست و هفت راکتور جدید به شبکه برق رسانی ملحق شده است. طول عمر برخی از نیروگاه های موجود به واسطه اقداماتی مانند به روز کردن ضریب امنیتی طبق مقررات روز بیشتر شده است. آژانس بین المللی انرژی اتمی به کشورها کمک می کند تا تجربیاتشان را در این زمینه با یکدیگر به اشتراک بگذارند. البته در سه سال گذشته 14 راکتور برق تعطیل شد و برخی از کشورها تصمیم گرفتند انرژی هسته ای را کلا کنار بگذارند. میزان تولید برق از طریق انرژی هسته ای در جهان همچنان کمتر از میزان 2010 است. اگر بخواهیم نیازهای انرژی جهان در آینده را تامین کنیم و همچنین به اهداف مربوط به تغییرات اقلیمی دست یابیم روند ساخت و ساز نیروگاههای برق هسته ای را باید تشدید کنیم.
امیدوارم پیشرفت مداوم در طراحی راکتورها در سال های آتی جذابیت های اقتصادی و تاثیرگذاری انرژی هسته ای را ارتقا خواهد داد و نگرانی های مردم در خصوص موضوعاتی مانند ایمنی و دفع ضایعات را کاهش می دهد. در سال های اخیر راکتورهای آب سرد با ویژگی های جدید برای ایمنی بیشتر راه اندازی شده یا در مراحل پایانی ساخت است. این نسل جدید راکتورها می تواند نقش مهمی در گسترش ناوگان انرژی هسته ای در جهان داشته باشد. ما شاهد پیشرفت های جالب دیگری هم هستیم. یکی اینکه مرکز گسترش استفاده از انرژی هسته ای از اروپا و شمال آمریکا به آسیا تغییر پیدا کرده است. دوم اینکه همانطور که گفتم کشورهای در حال توسعه به استفاده از انرژی هسته ای روی آورده اند. این امر تعجب برانگیز نیست. کشورهای پرجمعیت مانند چین و هند به مقدار زیادی برق نیاز دارند و می خواهند اثرات گازهای گلخانه ای را هم کم کنند. کشورهای در حال توسعه مخصوصا در آفریقا اگر بتوانند به توسعه پایدار برسند شدیدا به برق نیاز دارند. بعد از حادثه فوکوشیما در سال 2011، طرح اقدام آژانس در زمینه ایمنی هسته ای نقش قابل توجه و مهمی در ارتقا ایمنی و امنیت در سطح جهانی داشت. کشورهایی که نیروگاههای برق هسته ای دارند همه جنبه های ایمنی را ارزیابی کردند و پیشرفتهایی در این زمینه داشته اند. استانداردهای ایمنی آژانس مورد بررسی مجدد قرار گرفته است. در حالیکه توجه بیشتری به اقدامات ایمنی و به روز معطوف شد ، هزینه های ساخت و ساز نیروگاه های برق هسته ای بعد از آن حادثه بیشتر شد. هزینه بالای نیروگاه های برق هسته ای مدت هاست که به عنوان مانعی برای توسعه در آینده بیان می شود. ساخت نیروگاههای برق هسته ای در واقع پر هزینه است اما وقتی آنها ساخته شد و به کار افتاد فعالیت آنها در چرخه زندگی شان که چندین دهه است گران نخواهد بود.
مديرکل آژانس گفت: در بسیاری از کشورها هنوز هم پذیرش و مقبولیت مردم مهمترین مسئله است. بالا بردن سطح ایمنی موجب می شود اعتماد مردم به انرژی هسته ای بیشتر شود. این موضوع بسیار مهم است که از مواد هسته ای و رادیو اکتیو به خوبی محافظت شود تا به دست تروریست ها و جنایتکاران و مجرمان نیفتد. تامین ایمنی و امنیت هسته ای مسئولیت کشورهاست. البته همکاری های موثر بین المللی هم لازم و ضروری است. آژانس بین المللی انرژی اتمی نقش مهمی در تامین کارشناسان هسته ای و تدوین مقررات و به اشتراک گذاشتن تجربیات دارد. یکی از دلایل نگرانی مردم از انرژی هسته ای مشکل ضایعات هسته ای است. بر خلاف تصوری که وجود دارد، صنعت هسته ای بیش از نیم قرن است که در کنترل و اداره ضایعات هسته ای موفق بوده است. در زمینه ضایعات با میزان رادیو اکتیو بالا پیشرفت های خوبی در سال های اخیر در فرانسه، فنلاند و سوئد حاصل شده است.

وي در ادامه درباره نقش آژانس بین المللی انرژی اتمی در رابطه با انرژی هسته ای گفت: تصمیم گیری درباره استفاده از برق تولید شده از انرژی هسته ای بر عهده هر کشور است. آژانس در این تصمیم گیری ها دخالتی ندارد. وظیفه ما کمک به کشورهایی است که می خواهند از انرژی هسته ای بطور پایدار و ایمن استفاده کنند. ما استانداردهای ایمنی جهانی تعیین می کنیم و راهنمایی های لازم را ارائه می دهیم. ما کمک های زیادی در بسیاری از زمینه ها مانند برنامه های انرژی و انتخاب سایت، مسائل قانونی و نظارتی و آموزش فنی را ارائه می کنیم. ما از کارهای تحقیقاتی و ابتکاری حمایت می کنیم. ما تلاش می کنیم تا اطمینان حاصل کنیم که گسترش انرژی هسته ای با به کارگیری پادمان ها در 181 کشور منجر به گسترش سلاح های هسته ای نمی شود. آژانس متعهد است تا به 170 عضوش در سراسر جهان کمک کند تا بتوانند از انرژی هسته ای صلح آمیز استفاده موثری داشته باشند تا رفاه و آسایش مردم کشورشان را تامین کنند.