ردپاي آل سعود در ناپديد شدن خاشقجي

سرنوشت نامعلوم جمال خاشقجي روزنامه نگار مشهور سعودي که از سه شنبه گذشته پس از ورود به کنسول گري عربستان در استانبول ناپديد گرديد، خبرساز شده است.
در اين باره به ويژه انتقادات صريح و بي پرده خاشقجي از آل سعود، گمانه زني ها پيرامون دخالت حکام رياض در ناپديد شدن اين منتقد عربستاني را تقويت کرده است.
خاشقچي پس از آن که از برخي تصميم هاي محمد بن سلمان وليعهد عربستان و مداخله نظامي رياض در يمن انتقاد کرد، به علت نگراني از احتمال بازداشت شدن خود، سال گذشته زندگي در تبعيد در آمريکا را انتخاب کرد. ظاهراً جمال خاشقجي براي ثبت ازدواج خود به کنسول گري عربستان سعودي در استانبول مراجعه کرده بود اما پس از ورود به کنسول گري ديگر از او خبري نشد.
به هرحال کم نيست شواهد و مدارکي که از ربوده شدن خاشقجي از ساختمان کنسولگري عربستان در ترکيه حکايت دارد که در اينجا به برخي از آنها اشاره مي شود:
- آخرين توئيت جمال خاشقجي قبل از ناپديد شدن وي از داخل ساختمان سفارت سعودي در استانبول نوشته شده است.
- اين روزنامه نگار منتقد سعودي پس از آنکه ظهر روز سه شنبه هفته گذشته وارد کنسول گري عربستان در استانبول ترکيه شد، ديگر برنگشت. دراين باره از همراهي نامزد خاشقجي با او تا ورودي سفارتخانه خبر داده و گفته شده که نامزد خاشقجي دوازده ساعت تمام در جلوي سفارت منتظر ماند اما او از کنسول گري عربستان خارج نشد. دوست خاشقجي هم بر حضور وي در کنسولگري تاکيد کرده. "توران کيسلاکجي" دوست خاشقچي گفته: «ما مطمئن هستيم جمال در کنسول گري بازداشت شده است؛ مگر اين که کنسولگري تونلي داشته باشد.»
- خبرگزاري رويترز به نقل از مقامات ترکيه خبر داده که بر اساس شواهد، خاشقجي هنوز در کنسول گري عربستان حضور دارد، حتي پس از مدتي ابراهيم کالين سخنگوي رئيس جمهوري به صراحت اين خبر را تاييد کرد.
- بنابر اعلام اينترپل، يک شهروند عربستان که به اتهام فريبکاري و مسائلي درباره صدور چک هاي بي محل، تحت تعقيب قرار داشت، به اين کشور بازگردانده شده است. فعالان حقوقي معتقدند که اين شهروند عربستاني همان جمال خاشقجي نويسنده سعودي است.
انگار که داستاني مشابه با سعد حريري نخست وزير لبنان در حال تکرار شدن است. همان گونه که سعد حريري به يک باره در عربستان استعفا کرد و اخبار ضد و نقيض زيادي از او منتشر شد اکنون نيز ناپديد شدن خاشقجي در کنسولگري عربستان در ترکيه پاي سعودي ها را به پرونده اي ديگر باز کرده است. در اين باره برخي از تحليل گران و ناظران سياسي با اشاره به دست داشتن عربستان در ربودن جمال خاشقجي مدعي اند که او بلافاصله پس از ورود به کنسول گري عربستان در ترکيه ربوده و در عملياتي حساب شده به رياض منتقل شده است.
بدين ترتيب مي توان گفت که حکام عربستان يد طولايي در ربودن مخالفان خود داشته است. جمال خاشقجي اولين کسي نيست که در عربستان سعودي ربوده مي شود بلکه در دو سال گذشته سه تن از شاهزاده هاي مخالف سعودي که در اروپا زندگي مي کردند و منتقد رژيم آل سعود بودند (سيف النصر در لندن، ترکي بن بندر در مغرب و سلطان بن ترکي در سوئيس) ربوده شده اند. عصام الزامل اقتصاددان سعودي هم به دليل انتقاد از خصوي سازي شرکت نفتي آرامکو اکنون در زندان به سر مي برد و با حکم اعدام مواجه است.
در اين ميان بحث ترور و قتل جمال خاشقجي هم به ميان آمده است. ادله و شواهدي در دست است که نشان مي دهد برخي از مخالفان سعودي در خارج از کشور به قتل رسيده اند که ناصر السعيد از جمله آنها به شمار مي رود. در خصوص اين پرونده هم بنابر تحقيقات اوليه پليس، خاشقچي عمدا و به صورت کاملا حساب شده اي در کنسول گري کشورش در استانبول ترکيه به قتل رسيده و جسد وي به خارج از کنسولگري انتقال داده شده است.
بر اين اساس با توجه به اين که حکام رياض براي از ميان برداشتن مخالفان خود دست به هراقدامي مي زند؛ بحث کشته شدن خاشقجي چندان دور از ذهن نيست. مقامات سعودي تاکنون با برگزاري محاکمه هاي ناعادلانه و حبس طولاني مدت و اعدام مخالفانشان نشان داده اند که از اجراي هر برنامه و روشي براي محو مخالفانشان ابايي ندارند. لذا همين که جمال خاشقجي، خاندان حکام سعودي را عامل و ريشه فساد در عربستان برشمرده براي سر به نيست کردن اين منتقد 60 ساله کافي است چراکه بر کسي پوشيده نيست که بن سلمان هيچ انتقادي را برنمي تابد.
.....................................................................
مصطفي عبدلي