افزایش تردید در موفقیت تحریم نفتی ایران

­فارن پالیسی امروز در نوشتاری پیشنهاد کرد ایران و آمریکا درگیری های خود را از حوزه بازارهای بین المللی انرژی خارج کنند و به جای آن درآمدهای نفتی ایران نیز به صورت مشخص در صندوقی مستقل در نروژ نگهداری و هزینه آن فقط برای مسائل داخلی اقتصاد ایران باشد.
گزينه جايگزيني که اين پايگاه اينترنتي پيشنهاد مي کند مضحک به نظر ميرسد، زيرا فرض را بر اين گذاشته که آمريکا در اعمال تحريم ها فعال ما يشاء و ايران در مقابل دست بسته است. با اين حال طرح اين موضوع بيانگر اين است که پيامدهاي تصميم ترامپ براي اعمال تحريم هاي نفتي زودتر از موعد اشکار شده و کارشناسان به اين نتيجه رسيده اند که تحريم نفت ايران هم بي نتيجه است و هم عواقب وخيمي دارد.
به گزارش پایگاه اینترنتی فارن پالیسی، آمریکا می تواند در صورتی که با ایران توافق کند حوزه نبرد خود را از بخش انرژی خارج کنند، کنترل بهتری روی رفتار ایران داشته باشد... در صورتی که واشنگتن به دنبال کاستن از تقابل فعلی باشد، می تواند از عمان و نروژ بخواهد نقشی مستقل را به عنوان طرف های سوم و چهارم در مذاکرات توافق با ایران ایفا کنند.
بر اساس اين گزينه جايگزين، صندوق ملی نفت ایران می تواند به عنوان تنها نقطه فروش نفت ایران در بازارهای صادراتی ایجاد شود. صندوق نفت می تواند در سوئیس باشد و ایران به عنوان ذی نفع و عمان به عنوان معتمد در آن حضور داشته باشند. مدیریت این صندوق را می توان به عمان و نروژ سپرد، عمانی ها می توانند میانجی فروش نفت ایران به بیشترین درخواست باشند و نروژ هم می تواند صندوق حاکمیتی جهانی خود را مسئول سرمایه گذاری در درآمدهای مازاد نفتی ایران در بازارهای بین المللی کند. هزینه های عملیاتی این اقدام را نیز می توان با درآمدهای نفتی ایران که از سوی ایران، نروژ و عمان تعیین می شود، پوشش داد.
ظاهرا اين طرح در پي مشخص کردن قيم براي فروش و هزينه کرد نفت ايران است. پرسشي در اين جا مطرح ميشود اينکه ايا تهران اينقدر دست بسته است که آمريکا بتواند براي فروش و هزينه کرد نفت ايران قيم تعيين کند؟ آنهم در شرايطي که همه تحليل گران تصديق کرده اند که تهران برگ برنده هاي نظامي و منطقه اي بسيار موثري در اختيار دارد که مي تواند معادلات منطقه اي و حتي بين المللي را بشدت تغيير دهد.
اما پيامدهاي تحريم نفتي ايران چيست که صاحب نظران مجبور شده اند در پي يافتن طرح جايگزيني باشند؟
پایگاه اینترنتی گالف نیوز امروز در گزارشی تحت عنوان «تحلیلگران درباره توانمندی اوپک جهت جایگزینی نفت ایران پس از تحریم های آمریکا تردید دارند» نوشت: "برای عربستان سعودی و متحدانش جبران بشکه های نفت از دست رفته ایران به محض آغاز تحریم های نفتی آمریکا علیه این کشور در ماه نوامبر، دشوار خواهد بود."
محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی پیشتر در مصاحبه ای با بلومبرگ ادعا کرده بود که ریاض بنا به درخواست آمریکا به وعده های خود مبنی بر جبران فقدان عرضه نفت خام ایران در بازار عمل می کند. وی همچنين گفته بود: "ما به ازای هر بشکه نفت ایران که از بازار کم شود دو بشکه صادر می کنیم. بنابراین ما به وظیفه خود عمل کرده ایم و از این پس نیز عمل خواهیم کرد. با این همه به گفته اين پايگاه اينترنتي تحلیلگران تردید دارند که آیا عربستان سعودی و متحدانش قادر خواهند تا به محض خروج نفت ایران از بازار در ماه نوامبر، تقاضای جهانی نفت را به طور کامل تامین کنند یا خیر."
اين تنها مانع بر سر راه تحريم نفتي ايران نيست. ترديد در موثر بودن اين تحريم ها نيز موضوع ديگري است. پایگاه اینترنتی سی ان بی سی در گزارشی به تلاش های آمریکا برای تحت فشار قرار دادن ایران پرداخت و به نقل از یک کارشناس اعلام کرد "آمریکا به آسانی نمی تواند در آنچه آنرا «رفتار ایران» مي خواند تغییر ایجاد کند". یک کارشناس هفته گذشته به شبکه تلویزیونی سی ان بی سی گفت تحریم های اعمال شده علیه صادرات نفت خام ایران احتمالا در آسیب رساندن به اقتصاد این کشور به موفقیت خواهد رسید، اما در این باره همچنان تردید وجود دارد که آیا آمریکا می تواند به هدفش در تلاش برای ایجاد تغییر رژیم در تهران موفق باشد یا خیر؟.

----------------------------
عبدالرضا خليلي

­