مزارع تیلاپیا ، رویکرد جدید شیلات

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، سازمان حفاظت محیط زیست کشور این مجوز را به استان های سمنان ، قم ، یزد و خراسان جنوبی اعطا کرد تا با استفاده از ظرفیت آب شور این مناطق تیلاپیا را پرورش دهند.

تیلاپیا متعلق به‌ گونه‌ خاصی از ماهی‌های آب‌های شیرین است و از اعضای خانواده سیکلید ماهیان (cichlid) به ‌شمار می‌رود.
با وجود اینکه گونه‌ آزاد تیلاپیا، بومی کشورهای آفریقایی است، با این‌حال درتمام مناطق دنیا شناخته شده است و درحال حاضر در ۱57 کشور پرورش داده می‌شود.

ماهی ارزان قیمت
بر اساس آمار سازمان شیلات و اقیانوس‌شناسی کانادا، "تیلاپیا" دومین ماهی پرورشی جهان است که در کشورهای آسیایی نظیر چین، مالزی، اندونزی، بنگلادش، فیلیپین و میانمار پرورش داده می شود.
تیلا‌پیا یک ماهی پرورشی بسیار ایده‌آل است، زیرا به مراقبت زیاد نیاز ندارد، سریع رشد می‌کند و رژیم‌غذایی آن از سبزی های ارزان ‌قیمت تأمین می‌شود.
همین ویژگی‌های تیلا‌پیا سبب شده است این محصول ، غذایی کاملا مقرون‌ به ‌صرفه باشد و به‌ راحتی با سایر غذاهای دریایی رقابت کند.

 

آغاز مسیر مزرعه داری تیلاپیا از بافق
اواخر آبان ماه امسال ، نخستین مزرعه تولید تیلاپیای ایران  در شهرستان بافق به بهره‌برداری رسید.
طرحی که با مشارکت بخش خصوصی اجرا شد و محمد پورکاظمی رییس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی در مراسم افتتاح آن گفت : با راه اندازی مزارع تیلاپیای دیگر در سمنان ، قم و خراسان جنوبی ، برای تولید ۵۰ هزار تن تیلاپیا در کشور برنامه ریزی شده است .

 

ورود سمنان به عرصه پرورش تیلاپیا
با امضای تفاهم نامه ایجاد مزرعه پرورش و تکثیر ماهی تیلاپیا  بین سازمان شیلات کشور و استانداری سمنان ، این استان رسما به یکی از پرورش دهندگان بچه ماهی تیلاپیا در کشور پیوست .
علیرضا آشناگر استاندار سمنان معتقد است  احداث و راه‌اندازی مراکز پرورش و تکثیر ماهی تیلاپیا در سمنان می‌تواند این استان را به یکی از صادرکنندگان  این آبزی  آبزی تبدیل کند.
آشناگر همچنین تاکید کرد : با توجه به صرفه اقتصادی پرورش این ماهی ، ظرفیت‌های توسعه مزارع تکثیر و پرورش ماهی تیلاپیا در همه شهرستان‌های استان سمنان فراهم است و سرمایه‌گذاران می‌توانند از این ظرفیت استفاده کنند.

آب شور ؛ تهدیدی که تبدیل به فرصت شد
در شرایطی که آب شور یکی از تهدید های کشاورزی در استان سمنان است ، در زمینه پرورش تیپلاپیا به فرصتی استثنایی تبدیل شده است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان سمنان می گوید: تکثیر و پرورش ماهی تیلاپیا در آب‌های شور و کم کیفیت قابل اجراست و این امر با توجه به وضعیت منابع آبی استان سمنان بسیار اقتصادی است.
سید حسن میرعماد می افزاید: دوره پرورش کوتاه، رشد سریع، تراکم پذیری بالا و مقاومت در برابر بیماری‌ها از جمله ویژگی‌های مثبت پرورش ماهی تیلاپیا است.
 
تجاری سازی علمی تیلاپیا
تجاری سازی پرورش تیلاپیا در سمنان به روشی کاملا علمی و ثبت شده اجرا می شود.
این دانش فنی در اختیار یک شرکت دانش بنیان آبزی پروری است که توان خود را برای تولید انبوه با سامانه گلخانه ای و آب چرخشی تا 300 تن در هر هکتار تیلاپیای سویه قرمز و سویه سیاه ثابت کرده است .
عباس متین فر مسئول اجرای طرح پرورش تیلاپیا در سمنان که از اعضای شرکت دانش بنیان آبزی پژوهان پیشگام است می گوید: این شرکت تنها شرکت دانش بنیان کشوراست که دارنده دانش فنی تولید تیلاپیا و میگوهای عاری از بیماری است.
وی گفت : با توجه به شرایط اقلیمی و محلول های معدنی آب شور سمنان ، در مرکز تکثیر و پرورش تیلاپیای این استان ،  سالانه بیش از 2 میلیون قطعه بچه ماهی تیلاپیا و 500 تن از این نوع ماهی به صورت پرواری تولید می‌شود.
رییس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور هم پژوهش در زمینه تولید تجاری تیلاپیا را مهم می داند .
محمد پورکاظمی می گوید : سامانه تولید این ماهی به نحوی پایه‌ریزی شده که کف استخر به دلیل عایق بندی با لاینر، نشتی آب نداشته و محوطه نیز چون به صورت گلخانه‌ای است، تبخیری ندارد بنابراین ۱۰۰ درصد آب موجود به صورت چرخشی عمل کرده و مواد غذایی دوباره به داخل سامانه برمی‌گردد. و این چرخه تولید تیلاپیا را علمی و اقتصادی می کند.

 

چرا تیلاپیا بخوریم ؟
به دلیل رشد سریع ماهی تیلاپیا به آن " مرغ آبزی " هم می گویند ، گونه ای از ماهیان که به دلیل آماده سازی سریع و قیمت پایین می‌تواند جایگزین ماهی‌های با قیمت بالاتر و همچنین گوشت قرمز باشد؛ زیرا مقادیر ریزمغذی‌های موجود در این گونه با سایر ماهی‌ها و گوشت قرمز و مرغ تفاوت چشمگیری ندارد.
عباس نصری کارشناس تغذیه هم می گوید برخلاف تصور عموم ، ماهی تیلاپیا مقدار جیوه کمتری نسبت به ماهی‌های شکارچی دارد بنابراین مصرف 2 بار در هفته از این ماهی نه تنها مشکلی ایجاد نمی‌کند بلکه می‌تواند بسیار مفید باشد.
از طرف دیگر تیلاپیا مثل بسیاری دیگر از ماهی‌ها تیغ‌های آزاردهنده ندارد و گوشت آن به راحتی فیله و پخته می‌شود.
ماهی تیلاپیا به دلیل داشتن کلسیم و فسفر برای نگه داری و رشد استخوان‌ها مفید است.
تیلاپیا همچنین حاوی مقادیر زیادی از پروتئین، برخی ویتامین ها نظیر  B1, B2, B3, B6, B9, B12 ,K ,D ,E و مواد معدنی مانند کلسیم، زینک، آهن، منیزیم و پتاسیم است.

توسعه تکثیر تیلاپیا ؛ برنامه جدی سازمان شیلات
رئیس سازمان شیلات از توسعه مراکز تکثیر ماهی تیلاپیا در کشور با اولویت نقاط مرکزی و کویری ایران خبر داده است.
حسن صالحی می گوید: سرعت رشد و سازگاری با آب‌های شور و کم کیفیت از جمله مزایای پرورش و تکثیر ماهی تیلاپیا محسوب می‌شود؛ بنابراین پرورش این نوع از آبزیان در نقاط کویری کشور که با مشکل کمبود و کیفیت پایین آب مواجه‌اند؛ بسیار باصرفه است.

 

در مسیر صادرات تیلاپیا
حالا که استان سمنان در فهرست پرورش دهندگان تیلاپیا قرار گرفته ، تکمیل و تجهیز مزرعه پرورش این آبزی در دستور کار جدی مسئولان قرار دارد .
تجهیز این مرکز به 50 میلیارد ریال اعتبار اختصاص دارد که تامین آن اولویت جدی مسئولان است .
با اعطای مجوز پرورش تیلاپیا به سمنان ، یزد، خراسان جنوبی و قم ، در مرحله نخست برای تولید ۵۰ هزار تن تیلاپیا در کشور برنامه ریزی شده و در مراحل بعدی افزایش تولید برای صادرات مد نظر است.
زیرا بازارهای خوبی برای صادرات تیلاپیای ایرانی در منطقه وجود دارد که با توجه به تولید استاندارد در ایران، می‌توان از این فرصت بهره برد.