چراغ سبزی از جنس سبزیِ سیزده

به گزارش خبرگزاری صدا وسیما مرکز ایلام ؛ زندگیِ دوباره ی طبیعت در میان ما ایرانی ها همواره با آداب و رسوم خاصی برگزار شده که در نوع خود، خواندنی است.

پس از ماه ها نیامدن بالاخره از راه رسید و صورتش را که به خوابی عمیق فرو رفته بود، نوازش کرد و او هم با خمیازه ای عمیق از خواب زمستانی اش بیدار شد؛ آری طبیعت چشم باز کرد و به روی زیبای بهار سلامی از سر شوق و سرزنده گی کرد تا باز هم این بهار باشد که با فرستادن کارت دعوت برای همه، تولد طبیعت را این بار در تاریخ 1/1/98 جشن بگیرد و ما امید تازه ای را برای نو شدن در تقویم جدید نگاه هایمان یادداشت کنیم.

به گفته ی کارشناسان باستان شناسی، بنا بر عقاید ایرانیانِ باستان در سیزدهمین روز از ماه فروردین قحطی و خشکسالی از باران و سرسبزی شکست می خورد و بنابراین روز بسیار فرخنده و مبارکی است..

این کارشناسان اذعان می کنند بر این اساس، نحسی سیزده، ریشه ای علمی ندارد و تاکنون هیچ دانشمندی نیز آن را تایید نکرده است.

در این روز شهرها خلوت تر از همیشه می شوند و اصلا انگار شهر اسباب و اثاثیه اش را برمی دارد و به دل کوه و طبیعت نقل مکان می کند و تا چشم کار می کند، آدم و ماشین، دامن طبیعت را آراسته است.

به گفته ی یک دکترای باستان شناسی، دختران و پسران دم بخت نیز در این روز، مشغول گره زدنِ سبزه ها می شوند و آرزو می کنند تا در سال جدید تشکیل خانواده بدهند.

" حبیب الله محمودیان" ادامه می دهد: این رسم  از دوران قاجار به بعد رواج یافته و یک شعر که بسیاری نیز ممکن است با آن همذات پنداری کنند، وجود دارد که دختران درهنگام گره زدن سبزه ها  هنوز هم آن را می خوانند: ” سال دیگه ، سیزده به در ، خونه شوهر ، بچه بغل ” ؛ البته گره زدن تنها مختص دختران و پسران دم بخت نیست و همه می توانند سبزه ای گره زده و آرزو کنند. عقیده بر این بوده است که وقتی گره باز شود، مشکلات حل شده و آرزو نیز بر آورده می شود .

و اما با نگاهی بر سنت زیبای نوروز و سیزده بدر در میان مردم ایلام در سال هایی نه چندان دور، درمی یابیم که این سنت قشنگ آریایی با باورهایی خاص، کمی متفاوت تر از دیگر نقاط بر پا داشته شده است.

به گفته ی یک شهروند 87 ساله ایلامیان در آن سال ها با تقویم خاص خود، آغاز سال جدید را جشن می گرفتند. بنابر اظهارات "سکینه نادی" در آن زمان به دلیل نبود امکانات و حتی دسترسی نداشتن به رادیو، تلویزیون و رسانه های جمعی، کودکان و نوجوانان در حالی که بر طبل هایشان می کوبیدند با رفتن به درب خانه ها و زمزمه ی اشعاری با این مضمون که: ( امشب اول بهاره، خیر و برکت به خونه ت بباره) آغاز سال جدید را به اطلاع مردم می رساندند. مردم نیز با استقبال از این حرکت، یک کاسه آب را به نشانه ی سالی پر از بارش و فراوانی و دوری از خشکسالی جلوی پای قاصدانِ بهار می ریختند و هدایایی را نیز به عنوان مژدگانی به آن ها تقدیم می کردند.

وی با اشاره به سادگی و صمیمیت مردمان آن دوره می گوید: با توجه به قدرت خرید ضعیف خانواده ها بسیاری از بچه ها در آن زمان، نمی توانستند لباس عیدی بخرند؛ بنابراین برای روز اول عید به خانه همسایه ها می رفتند و یکی از لباس های دوستانشان را که مرتب تر از بقیه لباس ها بود، برای این شب امانت می گرفتند.

وی رفتن به زیارت امامزاده ها در روز اول سال و دیدار با اهل قبور، پختن پلو ساده ( معمولا سالی یک بار) را از جمله آداب و رسوم نوروز در این دیار عنوان کرد.

سکینه نادی بازی محلی " پلان" به نیت باران و جلوگیری از خشکسالی را از جمله رسم های رایج در روز سیزدهم فروردین و روز طبیعت عنوان کرد و افزود: مسابقه ی پلان شامل دو تیم بود که یکی از این دو را تیم باران تشکیل می داد. نکته ی جالب و قابل تأمل در این مسابقه این است که همه مردم حتی تیم رقیب نیز آرزو می کردند تیم باران برنده ی مسابقه شود زیرا آنان بر این باور بودند که در صورت پیروزیِ این تیم، سالی پر از بارش و فراوانی خواهند داشت.

وی ادامه داد: مردمی که از اطراف و اکنافِ استان برای زیارت امامزاده ها می آمدند پس از زیارت در دامن سر سبز طبیعت در اطراف امامزاده به تفریح و شادی می پرداختند. انگار تنگی معاش و کمبود امکانات رفاهی در چشمان قانع و ثروتمند آنان بهانه ای نبوده که مانع از لبخند و شادی عمیق مردمان این دیار شود.

و اما اگر می خواهید سیزده بدری به یادمانی را به دلخواه خودتان داشته باشید بخش کارشناسی این نوشتار را حتما بخوانید:

"یکی از کارشناسان میراث فرهنگی استان" با بیان این که ایلام، در کنار جنگل های زیبای انبوه "بلوط و "بنه" و حرکت و خروش رودخانه های "سیمره" و "کنجانچم"، "کنگیر" و "میمه"، "دویرج" و "چیخواب" و پرتوهای روح افزای آفتاب از فراز کوه های قد کشیده "کبیرکوه" و "مانشت" و "دینارکوه"، بهاری زیبا خلق کرده است، می گوید: شکوه معماری "ساسانیان" در صلابت "پل گاومیشان" و "طاق شیرین و فرهاد" و "آتشکده ی سیاهگل" و "کوشک قینفر" و "گنبد جهانگیر" و "دژماخو"، اصالت هنر اسلامی در "شهرهای تاریخی سیمره" و "سیروان" و قلعه های "والی" و "فلاحتی" و "کنجانچم" و "میرغلام هاشمی" و نیز تلاش و اندیشه را در آثار به دست آمده از تپه های پیش از تاریخ "علی کش"، "گلان"، "گوران"، "چغاسفید" و "چغاآهوان" می توان در این دیار به نظاره نشست..

"محمد جواد خانزادی" اضافه کرد: دریاچه بی نظیر "دوقلوی سیاه گاو" و درختان کهنسال "سَول"، غارهای پارینه سنگی "هلیلان" و غار طبیعی "زینگان" همگی پای دل را به دیدن این زیبایی ها و دیرینگی ها می کشاند..

.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ایلام گفت: امسال 161 واحد اقامتی برای پذیرایی از مهمانان و گردشگران نوروزی پیش بینی شده است.

عبدالمالک شنبه زاده مدیر کل میراث فرهنگی استان با اعلام این خبر اظهار کرد: این واحدها شامل دفاتر، هتل ها، مهمان پذیرها، خانه مسافر، واحدهای بین راهی، سفره خانه، مجتمع های خدماتی، رفاهی وگردشگریِ ساحلی، همچنین مناطق نمونه گردشگری و روستاهای هدف هستند.

شنبه زاده با تاکید بر این که تا پایان تعطیلات نوروز 98 نظارت های مستمر بر کیفیت، نرخ خدمات و صنوف مختلف از جمله مراکز اقامتی، پذیرایی بین راهی و دفاتر خدمات مسافرتی انجام می شود؛ افزود: مسافران می تواند در صورت مشاهده هرگونه تخلف بهداشتی، گران فروشی و دیگر موارد پس از اخطارهای لازم در صورت بی توجهی، نسبت به پلمپ واحدهای متخلف اقدام می شود.

 سال گذشته 487 هزار و 831 گردشگر وارد استان ایلام شد که پیش بینی شده است امسال این میزان 6 درصد افزایش یابد.

و اما امسال با توجه به موج پر قدرت بارشی که هوای استان را تحت تاثیر خود قرار داده و آب گرفتگی خیابان ها و رانش زمین، بهتر است به توصیه های پلیس توجه شود.

فرمانده پلیس راه استان گفت: با توجه به اینکه امروز خانواده ها به دامان طبیعت می روند به منظور سهولت در تردد وسایل نقلیه سواری برای ماشین های سنگین و موتورسیکلت ها ممنوعیت تردد ایجاد شده است.

سرهنگ همتی زاده افزود: همچنین محور ایلام - صالح آباد جوابگوی حجم زیاد گردشگران نیست لذا توصیه می شود عموم مردم به جای سفر به سمت صالح آباد به دیگر نقاط استان مسافرت کنند.

وی در مورد محدودیت های ترافیکی ناشی از بارش های سیلابی هم گفت: محور ایلام - مهران مسدود است و رانندگان از مسیر جایگزین ماربره - صالح آباد استفاده کنند همچنین تردد وسایل نقلیه سنگین از محور ایوان - سومار تا اطلاع ثانوی ممنوع است .

همتی زاده علت مسدود یا محدودیت ترافیکی را رانش زمین، ریزش کوه، طغیان رودخانه ها و آبگرفتگی محورها عنوان و تاکید کرد: مردم از ترددهای غیر ضروری خودداری کنند.

اینک ای دوستداران زیبایی!

 ایلامیان خون گرم، با سفره های گشوده ی صفا و صمیمیت و یکرنگی، میزبان حضور سبز شمایند تا با آنان نان و نمکی تازه کنید و به دیدن شگفتی های "سرزمین طلوع خورشید" و ناشناخته های گردشگری، لحظاتی به یاد ماندنی را تجربه کنید. به ایلام بیایید و سیزده بدری به یادماندنی را در حجله ی عروس زاگرس تجربه کنید که در این جا زیبایی و میهمان نوازی رسمی دیرینه است و عمری کهن دارد.

نویسنده: زهرا پوراسماعیل.