جولان دلالان در بازار گل و گیاه

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما،مرکز خراسان رضوی،در حالی که صنعت گل و گیاه ظرفیت‌های بالقوه‌ای برای افزایش اشتغالزایی و تولید در شهر سبزوار دارد، اما برنامه جامعی برای توسعه و گسترش تولید وجود ندارد.

از یک سو در کنار این کم توجهی،نبود انبار‌های مناسب برای نگهداری محصولات سبب شده گل‌های تولیدی یا به دست دلالان بیافتد و یا به ضایعات این صنعت اضافه شوند و از سویی دیگر نبود زیرساخت‌ها منجر به  ناهماهنگی میان هزینه‌های تولید و فروش شده است.

برای بررسی مشکلات به سراغ تنها گلخانه سبزوار که چند سال قبل در منطقه کلاته آقا زاده سبزوار احداث شد رفتیم که این روزها حال و روز خوبی در سود آوری ندارد و مدیر آن درصدد تغییر نوع کشت و جمع آوری این گلخانه است.

آقای کوشکی یکی از گلخانه داران سبزوار است که از چند سال قبل با هزینه ای بالغ بر 2 میلیارد تومان با استفاده از تسهیلات بانکی به کاشت انواع گل های رز هلندی مشغول شد اما این روزها به دلیل حضور بی شمار دلالان،افزایش قیمت کود و سم درصدد تغییر نوع کشت و حذف بوته های گل رز هلندی برآمده است.

وی با بیان اینکه نگاه به تولید باید مبتنی بر بازار مصرف بوده و تولیدکننده ابتدا باید بازار هدف را شناسایی کند،افزود:گل یک کالای لوکس محسوب می‌شود و سرانه مصرف آن در ایران 15 شاخه است که همین تعداد محدود نیز برای استفاده در جشن ها و عزاداری ها خریداری می‌شود. براین اساس مصرف سرانه گل در ایران معادل یک دهم سرانه 150 شاخه‌ای گل در دنیاست.

کوشکی با بیان اینکه رشد مصرف گل و گیاه در کشور نیازمند فرهنگ‌سازی است،گفت:در دیگر کشورها گل‌ها به سوپرمارکت‌ها هم راه پیدا کرده‌اند و در سبد فروش سوپرمارکت و سبد خرید مردم جایگاه بسیار محکمی دارند. رسیدن به چنین جایگاهی نیازمند همکاری و فرهنگ‌سازی توسط همه دستگاه‌های ذیربط است و تا زمانی که مصرف گل در داخل کشور افزایش نیابد مشکلات بازار گل نیز ادامه خواهد داشت.

وی افزود: یکی از مسائلی که باعث ایجاد انگیزه‌ تولید در بخش کشاورزی به ویژه تولید گل و گیاه زینتی می‌شود،نگاه حمایتی به این صنعت است و متاسفانه امروز نگاه حمایتی در این بخش حاکم نیست،در حالی که در حوزه ترویج فرهنگ مصرف و تولید گل وگیاه باید حمایت‌های لازم اعمال شود.

وی در ادامه می گوید:دراین گلخانه که روزانه هزار شاخه گل برداشت می شود،25 نفر به صورت مستقیم و غیر مستقیم مشغول به کار هستند.اما متاسفانه به دلیل مقرون به صرفه نبودن بازار گل باید این گلخانه بزرگ جمع آوری شود و معلوم نیست آینده شغلی کارگران این واحد تولیدی چه خواهد شد.

کوشکی گفت:دلالان گل ها را به پایین ترین قیمت از ما خریداری می کنند و به بالاترین قیمت به فروش می رسانند. بعنوان مثال  دلالان یک بسته گل 20 تایی را   40 هزار تومان از ما خریداری می کنند که همین بسته گل در بازار گل مشهد با قیمت 110 هزار تومان به فروش می رسد.

وی ادامه داد:در ماه های رمضان و محرم قیمت گل های تولیدی ما به 250 و 500 تومان می رسد که اصلا به صرفه نیست در حالی که دلالان همین گل ها را با قیمت شاخه ای 2 تا 4 هزار تومان به فروش می رسانند.

کوشکی در پاسخ به این سوال که چرا گل ها را به گل فروشان سبزوار نمی فروشید و آن را به بازار گل مشهد با ضرر بسیار به فروش می رسانید،بیان کرد: در گلخانه ما روزانه هزار و 200 شاخه گل رز هلندی تولید می شود. این نوع گل نسبت به گل های رز معمولی از قیمت بالاتری برخوردار است،در  سبزوار روزانه حدود 60 شاخه از این نوع گل به فروش می رسد که همین موضوع ما را ناچار به فروش گل در خارج از بازار سبزوار کرده است.

 با دو نفر از دلالان بازار گل در مشهد به عنوان خریدار تماس گرفتم. پس از پاسخ به تلفن و احوالپرسی به او این موضوع را مطرح کردم که 100 بسته گل رز هلندی در رنگ های قرمز و سفید از نوع گل a می خواهم،او گفت: قیمت هر بسته 20 تایی 110 هزار تومان می شود.

این در حالیست که قیمت این بسته را آقای گلخانه دار سبزواری 40 هزار تومان به من اعلام کرده بود.

پرسیدم گل ها را از کجا باید تحویل بگیرم؟ گفت: بازار گل مشهد. گفتم چه ساعتی گفت: شما که رسیدید به بازار گل، تماس بگیرید من به شما می گویم که به کدام محل تشریف بیاورید.

با دلالی دیگر تماس گرفتم، او نیز قیمت گل های زرد و سفید رز هلندی البته از نوع c را بسته ای 70 هزار تومان اعلام کرد در حالی که از گلخانه دار به قیمت ناچیز خریداری می شد.

در ادامه گزارش با گل فروشان به گفتگو نشستم. یکی از گل فروشان سبزوار گفت: متاسفانه در بخش گلخانه به دليل نبود سامانه يكپارچه مديريتي، دلال ها نبض بازار گل را به دست گرفته اند و بيشترين منفعت را مي برند.

علی بروغنی تصريح كرد: در بازار گل، دلال ها با نرخ گذاري غيرمنطقي و غيركارشناسي، نرخ ها را تعيين مي كنند كه اين معضل يك معضل جدي در بازار گل كشور محسوب می شود.

او گفت: دلالان این حوزه هم در نبود نظارت کافی از سوی مسئولان جولان می‌دهند.از همین رو روزبه‌روز به جای توسعه این صنعت با توجه به وجود شرایط مطلوب آب و هوایی برای پرورش انواع گیاهان زینتی، رغبت پرورش‌دهندگان کاهش می‌یابد.

گل فروش دیگری هم با بیان اینکه قیمت اصلی گل افزایش نیافته تاکید کرد: گل های ما بیشتر از شهرهای تهران، اصفهان و شمال خریداری می شود اما این دلال ها هستند که نرخ غیر واقعی برای گل تعیین می کنند و همین موضوع در شرایط فعلی که چندان وضع افتصادی مردم خوب نیست این صنعت را در سبزوار با رکود مواجه کرده است.

اما رئیس جهاد کشاورزی سبزوار در این باره گفت: در سبزوار 12 هکتار زمین کشاورزی سطح زیر کشت گلخانه است که از این مقدار تنها 2 گلخانه در بخش صنعت گل مشغول به فعالیت هستند و مابقی در حوزه کشت صیفی جات و سایر محصولات فعالیت می کنند.

منصور برغمدی با بیان اینکه واسطه ها و دلالان در هر صنفی مشغول به فعالیت هستند،افزود:ما پیشنهاد تجمیع گلخانه داران را دادیم که گلخانه داران بر روی تولید یک محصول تمرکز کنند اما این موضوع مورد حمایت واقع نشد.

وی اضافه کرد:پراکنده کار کردن سبب ایجاد مشکلاتی می شود.اگر بحث تجمیع اتفاق بیفتد یقینا به صادرات این شهرستان نیز کمک های شایانی خواهد شد.

برغمدی ادامه داد:به طور مثال در شهر فریمان سطح زیر کشت اراضی گلخانه ای آنها حدود 80 هکتار است.کار خوبی که آنها انجام داده اند همین تجمیع  و تولید یکی دو محصول به صورت کلی و امضای قرارداد با بسیج آن منطقه برای فروش محصولاتشان بود.

او از حمایت های این اداره برای احداث گلخانه های کوچک نیز خبر داد و افزود: از ابتدای امسال حدود 60 پروانه تاسیس گلخانه صادر شده است که در روستاها توانسته کمک های خوبی به بخش تولید،اشتغال و اقتصاد شهری و روستایی داشته باشد.

وی ادامه داد:در این زمینه در بخش روداب سبزوار به عنوان پایلوت کشوری یک واحد گلخانه نشا احداث شده که کمک های زیادی به تولید و فروش محصولات گلخانه ای در فصول مختلف سال در این منطقه کرده است.

برغمدی گفت: در واقع توسعه گلخانه سبب تبدیل اشتغال فصلی به پایدار می شود و از سویی محصولات تولیدی به دلیل برداشت در خارج از فصل آن، ارزش اقتصادی بالاتری پیدا می کند.

رئیس جهاد کشاورزی سبزوار بیان کرد: البته نباید فراموش کرد با توجه به بحران آب، ترویج کشت گلخانه ای از برنامه های وزارت جهاد کشاورزی است که منجر به مدیریت مصرف آب و افزایش تولید و درآمد بیشتر برای کشاورزان می شود.

برغمدی در پایان گفت: ایجاد تشکل های صنفی بخش کشاورزی و صادرات مستقیم این محصولات از طریق این تشکل ها تا حدود زیادی میتواند واسطه ها را از این مسیر حذف کند و به کسب و کار کشاورزان رونق بیشتری دهد.

نویسنده: محمدهادی موقر-ثمانه علی اکبری