حمایت از زنانی که بار زندگی بر دوش می کشند

می گوید زنی که شوهر پولدار دارد مزه زندگی را می چشد؛ زن اوست که لذت فرزند را می چشد، لذت زندگی را ... نه کسی مثل من که صبح سحر تا بوق شب باید درد تامین نشدن هزینه های ابتدایی بچه هایم را بکشم. زنم آیا من؟
تحقیقات نشان می دهد زنان سرپرست خانوار در مقایسه با دیگر زنان متأهل یا مجرد در معرض آسیب های روحی و مادی بیشتری قرار دارند. آنها اضطراب بیشتری را تجربه می کنند.
به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، بهنام آریک پژوهشگر علوم اجتماعی می گوید: بررسی فقر برحسب جنسیت در کشور نشان می دهد در طول دهه گذشته درصد فقر بین خانواده هایی که سرپرست آن زن بوده نسبت به خانواده های با سرپرست مرد بیشتر بوده است.
برابر تعریف کمیته امداد، زن سرپرست خانوار به قشری از زنان اطلاق می شود که عهده دار تامین نیازهای مادی و معنوی خود و اعضای خانوار خویش است. زنان مطلقه، زنان بیوه، زنان افراد معتاد و زنانی که شوهرانشان آنها را ترک کرده اند به عنوان زن سرپرست خانوار شناخته می شوند.
زنان نیمی از جامعه را تشکیل می دهند. موقعیت اجتماعی زنان و درصد مشارکت آنها در فعالیت های اقتصادی میزان پیشرفت جامعه را نشان می دهد. بنابراین توانمندسازی فرهنگی و اقتصادی زنان به معنی کمک به تربیت کودکان آینده ساز است. از آنجا که زنان سرپرست خانوار به تنهایی مسئولیت خانواده را بر دوش می کشند، باید در هر گونه حمایتی اولویت داشته باشند.
سمیرا کبیری مدرس حوزه زنان و خانواده می گوید: با نگاه به جوامع سنتی می توان به خوبی دریافت که نادیده گرفتن زنان تا چه اندازه ضربه زننده بوده است.
وی تصریح می کند حضور زنان در عرصه‌های مختلف از جمله اقتصادی و کارآفرینی با مشکلاتی همراه است که از کودکی در ذهن آنها نهادینه شود. بنابراین توانمندسازی اجتماعی و ایجاد خودباوری در زنان لازمه توانمندسازی اقتصادی آنها است.
مصطفی قلیزاده گرجان پژوهشگر علوم اجتماعی در استان اردبیل و کارشناس کمیته امداد می گوید: پژوهش های ما نشان می دهد میزان توانمندی زنان برحسب مهارت های فردی و سطح تحصیلات متفاوت است و افراد با تحصیلات بالاتر، موفقیت سریع تری دارند. همچنین بین توانمند شدن زنان سرپرست خانوار و حمایت از تولیدات مددجویان و دسترسی آسان به منابع رابطه معناداری وجود دارد.

برنامه دستگاه های اجرایی
مدیرکل دفتر امور بانوان و خانواده استانداری اردبیل می گوید بالغ بر ۱۴ هزار و ۶۰۰ زن سرپرست خانوار در استان اردبیل وجود دارد.
فریبا محمدلو با بیان اینکه زنان سرپرست خانوار نیاز به کمک دارند اظهار می کند: در سالهای اخیر برای توانمندسازی فرهنگی و اقتصادی زنان سرپرست خانوار در استان اردبیل فعالیت های مختلفی انجام شده است و دستگاه های مختلف برنامه هایی را در دستور کار قرار داده اند.
وی می افزاید: کمک به توسعه مشاغل خانگی توسط اداره کل کار، تعاون و امور اجتماعی، اجرای طرح توانمندسازی اقتصادی زنان سرپرست خانوار توسط جهاد دانشگاهی، ارائه دوره های مهارت آموزی با همکاری کمیته امداد و اداره کل فنی و حرفه ای از جمله طرح هایی است که برای توانمندسازی اقتصادی بانوان سرپرست خانوار در حال انجام است.
وی می گوید: قرار است در ماه‌های آینده یک کارخانه تولید دارو در اردبیل با ظرفیت اشتغال یک هزار نفر ایجاد شود که بالغ بر 650 نفر از کارکنان آن را زنان تشکیل می‌دهند و استخدام زنان سرپرست خانوار اولویت خواهد داشت.
مدیر اشتغال و کارآفرینی اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان اردبیل با بیان اینکه در سال گذشته از ۹۴۰ طرح مشاغل خانگی بانوان بیش از ۹۰ میلیارد ریال حمایت مالی شده است، از صدور ۱۴۰ مجوز برای مشاغل خانگی زنان سرپرست خانوار در این استان در سال جاری خبر داد.
رحیم یونسی می افزاید: رشته‌های شغلی مورد استقبال زنان سرپرست خانوار در استان اردبیل خیاطی، قالی بافی، گلیم بافی، صنایع دستی، بسته‌بندی مواد غذایی، پرورش قارچ و تولید عسل بوده است.

مدیر دفتر تجاری‌سازی و اشتغال جهاددانشگاهی استان اردبیل درباره وظایف این نهاد در قبال اجرای طرح توانمندسازی اقتصادی زنان سرپرست خانوار می گوید: شناسایی و ارزیابی اولیه متقاضیان، استعدادسنجی و توانمندسازی آنها، ارزیابی پشتیبانان طرح و اتصال به بازار، چهار فاز اجرایی طرح توانمندسازی اقتصادی زنان سرپرست خانوار است.
مهران محمدی می افزاید: در این طرح توانمندی‌های اشخاص شناسایی و از آن برای ایجاد کسب و کار استفاده می‌شود.
وی تصریح می کند: با توجه به ظرفیت‌های استانی، 12 رشته شغلی در حوزه اشتغال زنان شناسایی شده است و با پیگیری جهاد دانشگاهی استان امسال برای 102 نفر از زنان سرپرست خانوار استان شغل پایدار ایجاد می شود.
وی خوداشتغالی زنان سرپرست خانوار و بی نیازی آنها از حمایت موسسات خیریه را از اهداف مهم این طرح عنوان می کند و می افزاید: پس از شناسایی افراد واجد شرایط، جهاد دانشگاهی اردبیل متناسب با استعدادها و شرایط این افراد، خدمات مشاوره‌ای و آموزش‌های مهارتی به آنها ارائه می کند و در صورت نیاز به واحدهای تولید معرفی می شوند.
نادر فلاحی مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل نیز از صدور ۴۲۵ مجوز مشاغل خانگی تولید صنایع دستی در استان برای زنان سرپرست خانوار خبر داد و افزود: بیشترین میزان مجوزها با ۱۸۰ مورد به رشته گلیم بافی و ۱۵۷ مورد به رشته ورنی بافی صادر شده است.
کارشناسان اقتصادی می‌گویند که در شهر و روستاهای استان بانوان کارآفرینی وجود دارند که با همت خود کارگاه‌ها و مکان‌های تولیدی و خدماتی راه انداخته و اقتصاد خانواد را رونق داده‌اند . با این حال هستند کسانی که برغم راه اندازی کسب و کارهای کوچک ، برای عرضه محصولات خود مشکلاتی دارند.
رویا اکبری یکی از زنان سرپرست خانواده است که در کار تولید صنایع دستی فعالیت می کند. او می گوید: اگر مشکل خرید منصفانه محصولات تولید شده توسط زنان برطرف شود قطعا با دلگرمی بیشتری به کار خود ادامه خواهند داد.
وی برپا نشدن بازارهای محلی هفته ای در استان اردبیل را یادآوری می کند و می گوید: در برخی استانهای کشور مثل گیلان برپایی بازارهای روزانه و هفتگی جا افتاده و فرصتی برای فروش محصولات تولیدی زنان فراهم شده است اما برپایی چنین بازارچه هایی در استان اردبیل جانیفتاده است.
به نظر می رسد ایجاد بازارچه های مناسبتی و دایمی برای فروش محصولات تولیدی زنان سرپرست خانوار و راه اندازی صندوق های کوچک اعتباری برای تامین سرمایه در گردش آنها از جمله راهکارهایی است که می تواند به کاهش مشکلات این قشر کمک کرد.