یک لقمه نان/گزارش مکتوب

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، مرکز البرز؛ در مسیرش از مقابل یک دبستان پسرانه عبور می کند که صدای شور و شوق کودکان او را به هفتاد سال پیش می برد و صدای ناظم مدرسه که با هیاهو می خواهد بچه ها را به صف کند اما غافل از آنکه بچه ها کار خودشان را می کنند. پیر مرد از کنار مغازه ها عبور می کند ، یکی  مقابل دکانش را آب و جارو می کند، دیگری اسپند دود کرده و آن دیگری کرکره کهنه اش را با آن صدای گوشخراش بالا می دهد. خیابان هم حکایت خودش را دارد، برخی خودروها شتابان و برخی هم با آرامش به مسیر خود ادامه می دهند و  راننده تاکسی که سر صبح رادیو البرز را گوش می دهد. شاید صدای ناصر ترکیان باشد که در برنامه صبح البرز، همه را به خوردن یک صبحانه خوب دعوت می کند.

راستی حرف نان آمد، چند روزی است که بعضی از نانواییهای استان قیمت نان را گران کرده اند، بی هیچ اطلاعیه ای. دو روز پیش از شاطر محله مان پرسیدم، گفت: چون تهران گران کرده ما هم گران کردیم. اما در خبر البرز شنیدم که می گفت: این گرانیها خودسرانه است. در خبر ها آمده:  

رئیس اتحادیه نانوایان تهران گفت:  با توجه به اینکه قیمت نان در پنج سال گذشته تغییری نداشته است قیمت این محصول با تصمیم دولت افزایش یافت و اصلاح شد و نرخ‌های جدید به اتاق اصناف و اتحادیه‌ها ابلاغ گردید.

وی با بیان اینکه قیمت‌های جدید نان از ابتدای مهرماه لازم الاجرا است افزود: طرح نظارتی در این راستا از ۴ مهرماه با همکاری تعزیرات حکومتی، بازرسی اتاق اصناف و نمایندگان اتحادیه‌های نانوایان سنتی در دستور کار قرار دارد تا قیمت و وزن این محصول در نانوایی‌ها کنترل شود و با متخلفان برخورد گردد.

اما تهران چه دخلی به کرج دارد. قیمت نان در کرج دوگانه شده،  برخی گران کرده اند و برخی دیگر معتقدند چون شورای آرد و نان البرز هنوز تصمیم گیری نکرده است ما گران نکرده ایم، البته شورای آرد و نان استان البرز  چهار  روز پس از گرانی نان در تهران در استانداری البرز تشکیل جلسه داد.  

در شورای آرد و نان استان البرز به ریاست شاهمرادی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار و با حضور اعضای اتحادیه نانوایان استان البرز، معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی، تعزیرات و ... تنور بحث قیمت دوگانه نان داغ بود.

معاون استاندار گفت: ما قبول داریم که حامل های انرژی، آرد، دستمزد و ... افزایش یافته است اما باید نرخ معقولانه ای در نظر گرفته شود تا همه افراد جامعه بتوانند به راحتی نان بخرند. بنابراین برای رسیدن به قیمت عادلانه کمیته تخصصی با حضور نمایندگان سازمان صمت، حوزه اقتصادی استانداری، شرکت غله، اتحادیه نانوایان، دانشگاه علوم پژشکی، بازرسی، استاندارد و تعزیرات حکومتی تشکیل می‌شود.

ربیعی، رییس سازمان صمت البرز هم گفت: افزایش قیمت نان خودسرانه است و مردم استان البرز در صورت مشاهده هر نوع تخلفی در زمینه گرانفروشی نان می‌توانند بازرسان سازمان صمت را از طریق شماره ۱۲۴ مطلع سازند.

اگر چه تماسهای مردم برای شکایت گرانفروشی راه به جایی نبرد و تا کنون برخی نانوایان، به بهای گران نان می فروشند بدون اینکه از سوی مراجع رسمی اعلام قیمت شده باشد. اما در همان جلسه شورای آرد و نان البرز یکی از اعضای اتحادیه نانوایان از حقیقتی تلخ پرده برداشت که البته بسیاری از مسئولان از این حقیقت خبر داشتند.

عضو اتحادیه نانوایان در دفاع از افزایش قیمت نان گفت: به دلیل مرقوم به صرفه نبودن قیمت نان، نانواها هم کم فروشی می کنند و هم در پخت نان از مواد افزودنی غیرمجاز استفاده می کنند چرا که برایشان سود بیشتری دارد. مثلا بجای استفاده از خمیر مایه، از جوش شیرین استفاده می کنند و برای بهتر شدن ظاهر نان از ماده دیگری بنام بلانکیت یا همان جوهر قند استفاده می کنند که در صنعت کاغذ سازی و نساجی مورد استفاده قرار می گیرد.

این اعتراف یعنی اگرچه قیمت پایین نان موجب می شود فقیر و غنی همه بتوانند به راحتی نان بخرند اما به چه قیمتی؟

برای بررسی بیشتر کیفیت و سلامت نان همراه با بازرسان معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی استان، از برخی نانوایی ها بازدید میدانی کردیم.

تعدادی از نانوایان در خمیر خود جوش شیرین داشتند، بیش از نود درصد نانوایی های بربری به گفته مهندس اخوان، بازرس معاونت بهداشت،  برای رو مال نان از جوش شیرین استفاده می کنند، نانهای خیلی سفید و خوش ظاهر بلانکیت داشتند، کنجد ها از محل های نامشخص خریداری شده بودند، سبوس و بقیه هم در برخی نانوایی ها داستان مشابهی داشتند.

دکتر جعفر نیا، مدیر بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی استان در گفتگوی اختصاصی با ما گفت: بلانکیت و جوش شیرین از عوامل شیوع بیماریهای گوارشی و سرطان هستند که متاسفانه در برخی نانواییها یافت می شود و هنوز تلاشهای بازرسی نتوانسته آمار استفاده از این مواد خطرناک را به صفر برساند.

وی با بیان اینکه حتی یک مورد مواد غیرمجاز هم زیاد محسوب می شود، گفت: در شش ماهه نخست امسال از بین دوهزار ششصد واحد نانوایی در سطح استان، یازده مورد استفاده از بلانکیت و یکصد و شصت مورد استفاده از جوش شیرین کشف شده که پرونده نانوایان متخلف به مراجع قانونی ارسال و واحدهای متخلف پلمب شدند.

البته جعفرنیا در ادامه افزد: پلمب نانواییها چند روزه است و دائمی نیست.

افزایش قیمت نان، اگرچه برای کسی خوشایند نیست و هنوز هم شورای آرد و نان و کمیته تخصصی به نتیجه مشخصی نرسیده اند اما موجب شد که کیفیت و سلامت نان دوباره بحث برانگیز شود و مردم نسبت به آن حساس تر شوند.

پیرمرد مثل هر روز  نان داغ خریده بود و در راه نانوایی تا خانه  به حرفهای جوانی فکر می کرد که در صف نان، خبرهای ناسالم بودن و گرانی نان را به او گفته بود و البته شاطر محله شان هم این حرفها را انکار کرده بود. ، به نان فکر می کرد و به اینکه برای به دست آوردن یک لقمه نان حلال چه سختی هایی کشیده اما حالا سربلند است و پیش کسی شرمسار نیست، به یاد مادرش افتاده بود که روزگاری در روستا به مادرش در داغ کردن تنور کمک کرده بود و آواز خوانده بود و حالا هم در خیابان شلوغ شهر زیر لب زمزمه می کرد:

ای آشنای روزهای کودکی ام

خسته ام بیا

با خود برای من

یک لقمه نان عشق

آرامش بهشت

از سرزمین نگاه خدا بیار

علی سلمان زاده