فرودگاه سنندج؛ بین المللی یا محلی...

به گزارش خبرگزاری صداوسیمای مرکز کُردستان، فرودگاه سنندج با 900 هزار متر مساحت در جنوب غربی این شهر و در ابتدای جاده سنندج - کرمانشاه واقع شده است.

ساخت ساختمان اوّلیه آن در سال 1347 آغاز و در سال 1350 بعنوان تنها فرودگاه عملیاتی استان کُردستان، با امکانات بسیار اندک شروع به کار کرد.

اوّلین پرواز فرودگاه در سال 1350 توسط شرکت هواپیمایی «هُما» و با هواپیمای فوکر 27 f انجام شد.

پیشتر با هدف ارتقای میزان خدمات فرودگاهی و توسعه ناوگان حمل و نقل هوایی در استان کُردستان به سراغ محسن سیف زاده، مدیر قبلی این فرودگاه رفته بودم، امّا همه چیز به یک مصاحبه تلفنی ختم شد.

به گفته مدیر قبلی فرودگاه سنندج، بر اساس تعاریف استانداردهای سازمان جهانی "ایکائو" اطراف باند فرودگاه دارای شیب فرود تعریف شده 3/3 درجه است، امّا به دلیل کوهستانی بودن و ارتفاعات نامناسب منطقه "قروچای" و "آوالان" شیب فرود در سنندج 4 درجه است که 7 دهم از استاندارد جهانی بیشتر است.

تکرار گفت‌وگو؛ تکیه گاه امید

با انتخاب امیرعباس نظری زاده بعنوان مدیر جدید فرودگاه سنندج امیدها جان گرفت و رسانه نیز دوباره مشتاق گفت‌وگو.

پرسیدم چرا استان کُردستان با مشکلات جدی پرواز روزانە دست بە گریبان است، او می گوید: مهمترین دلیل مشکلات پروازی استان کُردستان، موقعیت جغرافیایی استان و توپوگرافی منطقه است.

نظری زاده گفت: از نظر شرایط احداث فرودگاه، ارتفاع منطقه از سطح دریا یکی از مهمترین عوامل است و 2 شهر سنندج و سقز از مرتفع‌ترین فرودگاههای کشور هستند و به همین دلیل نیاز به طول باند بالایی دارند که با توجه به قرار گرفتن در بستر رودخانه و وضعیت کوهستانی اطراف، این امر امکان پذیر نیست و از طرفی دیگر، وضعیت ارتفاعات در هنگام تقرب پرواز برای نشستن نیز به گونه ای است که شیب فرود را تند می کند.

به گفته مدیر فرودگاه سنندج، این دلایل فرودگاه سنندج و سقز را در دسته فرودگاههای ویژه قرار می دهد که نیازمند هواپیمای ویژه، خلبان ویژه، دستگاههای کمک ناوبری زمینی ویژه و شرایط ویژه است.

یعنی تنها هواپیماهای خاصی قادرند در این فرودگاه نشست و برخاست داشته باشند، آن هم تنها با هدایت استاد خلبان یعنی معلم خلبانی که معمولاً در ایرلاین ها تعدادشان کم است و باز هم در صورتی که تجهیزات فرودگاه همگی عملیاتی باشند و شرایط دید پروازی هم بالای ۵ کیلومتر باشد و سقف ابر پایین نباشد.

امیرعباس نظری زاده عنوان کرد: شیب فرود پرواز در فرودگاه سنندج حدود ۴/۲ است که یکی از تندترین شیب های فرود کشور است و دلیل دوم ویژه بودن فرودگاه است امّا شیب فرود فرودگاه کرمانشاه حدود ۳/۲ است.

در هوانوردی فرودگاههای با شیب فرود بالای ۳/۵ ویژه محسوب می شود.

براساس آمار بطور متوسط در شبانه روز 631 پرواز در کشور انجام می شود که سهم کُردستان از این آمار کمتر یک پرواز در روز است.

بن بست توسعه

کارشناسان می گویند: از لحاظ سیستمهای پیشرفته ناوبری، فرودگاه سنندج جزو فرودگاههای مجهز کشور است و تمامی زیرساختها و امکانات برای افزایش پروازها در سنندج مهیاست، به گونه ای که فرودگاه سنندج، روزانه ظرفیت بیش از 10 پرواز را دارد.

امیرعباس نظری زاده هم تأیید کرد: فرودگاه سنندج در حال حاضر به همه دستگاههای کمک ناوبری مورد نیاز مجهز است، دستگاههای کمک ناوبری(ILS، VOR، NDB)، چراغهای روشنایی باند برای پرواز در شب و هوای مه آلود و دستگاههای ارتباطی در این فرودگاه موجود است و از نظر تجهیزات هیچ تفاوتی با فرودگاههایی نظیر کرمانشاه ندارد.

امّا چرا استان کُردستان در این حوزە فراموش شدە است یا به عبارتی دیگر بخشی از توسعە در همه جای دنیا در گرو توسعە ناوگان هوایی است کە متأسفانە ما هنوز باید "پرواز را به خاطر بسپاریم که پرنده مردنی است".

فرودگاە سنندج با نیم قرن فعالیت هنوز نتوانستە از دایرە پرواز داخلی فراتر رفتە در حالی کە نام فرودگاە بین المللی را یدک می کشد، علت چیست؟

مدیر فرودگاه سنندج می گوید: فرودگاههای سنندج و کرمانشاه هیچکدام بین المللی نیستند بلکه در زمره فرودگاههای مرز هوایی تقسیم می شوند.

فرودگاههای کشور را به سه دسته تقسیم کرده اند: بین المللی، مرز هوایی و داخلی.

نظری زاده، گفت: فرودگاه سنندج در دسته دوم یعنی مرز هوایی قرار دارد به عبارتی دیگر؛ در صورت داشتن پرواز خارجی با دعوت از ارگانهایی مانند گمرک و گذرنامه، پرواز خارجی را انجام می دهد.

او به فرودگاه سقز هم گریزی زد و آن را از نوع سوم یعنی داخلی است دانست، یعنی مجوز پرواز خارجی و عبور از مرز را ندارد.

این همان بن بست توسعه است یا توجیه یا شفاف سازی است که می طلبد مدیران ارشد استان جدی و واقع بینانه بدان بنگرند.

فرودگاههای بین المللی کشور شامل؛ مهرآباد، امام، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز، یزد، بندرعباس و زاهدان است که به دلیل ازدحام پروازی، در آنها خدمات ۲۴ ساعته گذرنامه، گمرک، قرنطینه، پلیس و سپاه ارایه می شود.

میراثِ وعدهای سرخرمن

اگرچه پیشتر پرواز سنندج ـ سلیمانیە برقرار بوده و اکنون این پرواز خارجی ممنوع شده است، هدف گزارش ما نیست، چراکه "کاه پارینه به باد دادن"، هیچ دردی را دوا نمی کند و باری از مشکلات ناوگان هوایی استان نمی کاهد.

مدیر فرودگاه سنندج، برقراری پرواز سلیمانیه و دیگر پروازهای خارجی را منوط به سرمایه گذاری بخش خصوصی و مذاکره با ایرلاین ها، جهت سرویس دهی در این مسیرها دانست.

که این نه نوشدارو و نه درمان واقعه است، شاید وعده سرخرمنی باشد که این مدیر پُرکار و پُرانرژی از مدیران اسبق به ارث برده است.

در حال حاضر هم تقاضا برای پرواز به منطقه اقلیم کُردستان عراق هست، هم فرودگاه سنندج مجوز دارد و هم قابلیت آن در فرودگاه فراهم است، امّا مذاکره با ایرلاینها منوط به مذاکره و سرمایه گذاری بخش خصوصی است، به دیگر سخن؛ "گل در بر و می در کف و معشوق بکامست"، امّا هنوز مسافران، مردم استان، سرمایه گذاران اندر خم یک کوچه و در آرزوی سروسامان بخشیدن به این بی سامانی.

اگرچه خبرگزاری صداوسیما تلاش کرد با استاندار کُردستان مصاحبه کند ولی موفق نشد، امّا امیرعباس نظری زاده امیدوار است، مدیریت فرودگاه با تعامل و همکاری مقامات ارشد استانی، پرواز مسیر کیش و متعاقب آن مشهد را راه اندازی کند، به قول حافظ شیراز: تا چه قبول افتد و چه در نظر آید.

استقبال یک طرفه

در مرحله بعد تلاش می شود که پروازهای برنامه ای به مقصد تهران، حداقل به 2 دو پرواز در روز افزایش یابد.

این دورنمای پتانسیل مدیریت فعلی فرودگاه سنندج است.  

در حال حاضر روزهای دوشنبه و چهارشنبه، 2 پرواز و سایر روزها یک پرواز برقرار است.

هدف، توزیع زمانی مناسب شبکه پروازی است امّا رسیدن به این اهداف منوط به حمایت مقامات ارشد استانی، نمایندگان و سرمایه گذاری بخش خصوصی است.

در جواب این سئوال که آیا استان کُردستان این پتانسیل را دارد کە پرواز داخلی روزانه و پرواز بین المللی هفتگی را داشتە باشد، فرزاد صمدنژاد، مدیرعامل گروه سرمایه گذاری کیا پرواز سنندج، گفت: بر اساس آمار سال های گذشته، مردم کُردستان همیشه از پروازهای برقرار شده استقبال نموده اند و لذا با عنایت به تمایل مسافرین اقلیم کُردستان عراق به جهت استفاده از پروازهای فرودگاه سنندج، این فرودگاه پتانسیل برقراری سه تا چهار پرواز روزانه به مقصد فرودگاه مهرآباد تهران، 2 پرواز بین المللی هفتگی و همچنین پروازهای کیش و مشهد را دارد .

صمدنژاد همچنین اظهار داشت: با توجه به وضعیت عرضه و تقاضای موجود کشور در بخش هواپیمایی، در حال حاضر انگیزه شرکتهای هواپیمایی داخلی برای برقراری پرواز به فرودگاه سنندج، کمتر از فرودگاههای بزرگ و پُرتردد است که با پیگیری استاندار کُردستان و پشتیبانی مدیرکل فرودگاه سنندج، طرحهای کوتاه و بلند مدت و اقدامات قابل تقدیری انجام شده است که امیدواریم با عملیاتی شدن این اقدامات در آینده ای نزدیک، افزایش پروازها به ثمر بنشیند.

مدیرعامل گروه سرمایه گذاری کیا پرواز سنندج همچنین از آمادگی کامل و پتانسیل ایجاد ارتباط با تمامی شرکتهای هواپیمایی داخلی و خارجی به منظور برقراری پروازها به مقصد فرودگاه سنندج خبر داد و گفت: شرکت خدمات بین المللی فرودگاهی کیاپرواز با بیش از 24 سال تجربه علمی و عملی، توانسته سه اختراع در زمینه صنعت هوانوردی را ثبت نماید و از یک شرکت محلی در حال تبدیل شدن به شرکت دانش بنیان است.

رؤیای فرش قرمز

منتقدان بر این باورند، بخش زیادی از بی رغبتی سرمایەگذاران اقتصادی نتیجە توسعەنیافتگی ناوگان هوایی استان کُردستان است.

برخی از نمایندگان مجلس نیز از مهیا کردن فرش قرمز برای سرمایه گذار می گویند امّا در دیگر سو تبعیض، هنوز تهدید بزرگی بر سر راه توسعه شده است.

در تماسی تلفنی با خسرو ذاکری، مسئول دفتر خدمات جهانگردی و هواپیمایی تاق بستان سیر کرمانشاه، نرخ بلیط هوایی کرمانشاه ـ تهران و مدت زمان پرواز را با مسیر سنندج ـ تهران مقایسه کردم، جواب داد: هزینه بلیط هواپیما در مسیر کرمانشاه ـ تهران از 280 تا 400 هزار تومان در نوسان است.

وی همچنین مدت زمان سفر را 45 دقیقه عنوان کرد.

این همان "یک بام و دو هوای" مشهور است که شاید غبارآلوده بودن آسمان باعث شده که به چشم نیاید.

پرواز سنندج ـ تهران از لحاظ مسافت با پرواز کرمانشاە ـ تهران برابر است امّا هزینە بلیط در کُردستان ۲ برابر آنجاست، کجای کار می لنگد؟!

مدیر فرودگاه سنندج می گوید: به دلایل فنی که در بالا ذکر شد هر چه ارتفاع فرودگاه از سطح دریا بالاتر باشد، نرخ اوجگیری هواپیما کاهش می یابد و در این شرایط هواپیما با ظرفیت کامل بار و مسافر، قادر به عبور از ارتفاعات منطقه نیست، به همین دلیل ایرلاین ها مجبورند برای خنثی کردن این ریسک با ۶۰ درصد ظرفیت مسافرگیری کنند که این امر برای آنها اقتصادی نیست، به همین دلیل نرخ بلیط در این مناطق بالاتر از فرودگاههایی نظیر کرمانشاه است.

او می گوید: دلیل دوم گرانی بلیط هواپیما در استان کُردستان، رقابتی بودن است، در کرمانشاه به دلیل ازدیاد پروازها، نرخها رقابتی است و برحسب عرضه و تقاضا تغییر می کند، امّا در کُردستان قیمت ها انحصاری است.

فرودگاه بین المللی سنندج با اینکه از سال 45 تا امروز محل فرود و پرواز هواپیماهای غول پیکر هرکولس C130 تا فوکِرهای سبک بوده است، خوشبختانه هیچ سانحه ای به خود ندیده است، ولی هیچکدام از امکانات مسافرتی و پارامترهای جهانی از جمله؛ پرواز خارجی، هتل، رستوران، جابجایی مسافر، بانک و اداره پست، اداره توریستی برای توریستها و کمکهای پزشکی (کمکهای اوّلیه، آمبولانس، دکتر در فرودگاه و بیمارستان در شهر) را در خود ندارد.

همیشه برای قبولِ زحمت یا به جان خریدن فداکاری، پای مردم در میان است، تا زمانی که اراده جمعی مسئولان در کار نباشد، همچنان دود آتشِ قیمت به چشم مردم خواهد رفت. 

گزارش: بهزاد احمدی