آیا دولت جدید آمریکا از شکست فشار حداکثری علیه ایران درس خواهد گرفت؟

به دنبال اعلام سازمان خدمات عمومی دولت ترامپ در مورد آغاز عملیات انتقال قدرت به بایدن، مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا اعلام کرد که وزراتخانه متبوع وی فرایند انتقال قدرت را آغاز کرده است.
پیش از این ترامپ در توئیتی با اشاره به تلاش کمپینش برای پیگیری شکایت های انتخابات ریاست جمهوری، از رئیس سازمان خدمات عمومی دولت آمریکا خواست طبق پروتکل های اولیه انتقال قدرت، اقدامات لازم را انجام دهد.
این مواضع جدید اذعان به شکست و خروج ترامپ و تیم هرج و مرج طلبش از کاخ سفید است.
این اتفاق در حالی رخ داد که ترامپ پس از خارج کردن آمریکا از برجام در سال 2018، در انتظار طولانی مدت ماند و هیچ تماسی از سوی تهران با او برگزار نشد.
ترامپ با اعمال تحریم‌های یکجانبه علیه ایران و تلاش برای به صفر رساندن صادرات نفت کشور، فشارها را تا حدی افزایش داد که تهران حتی قادر نبود برای درمان بیماران کرونایی داروهای مورد نیاز خود را وارد کند.
میلیاردها دلار از دارایی های ایران در بانک های کشورهای خارجی بر اثر تحریم های ثانویه آمریکا مسدود شد و کار به جایی رسید که (رابرت اوبرایان) مشاور امنیت ملی کاخ سفید اعلام کرد دیگر گزینه ای برای تحریم ایران باقی نمانده است.
هم زمان با این تحریم ها مایک پمپئو برای کاهش فشار های حداکثری 12 شرط گذاشته بود که گنجاندن برنامه موشکی و نقش منطقه ای ایران در مذاکرات جدید و همچنین تغییر برخی بند های برجام برای دائمی کردن محدودیت های  غنی سازی در ایران، مهمترین شروط بودند.
با این  وجود 4 سال دوره ترامپ بسر آمد و او در انتخابات شکست خورد بدون اینکه فشارهای حداکثری بتواند مقاومت ایران را در هم شکند و تهران را تسلیم شروط آمریکا نماید.
ضمن اینکه باید گفت تهران فشارهای حداکثری آمریکا را به فرصتی برای مقاومت حداکثری و اتکا به ظرفیت های داخلی تبدیل کرد و با تنوع بخشی به اقتصاد خود و تقویت روابط اقتصادی با شرق، فشارهای حداکثری را با شکست مواجه کرد.
البته این رفتار دولت ترامپ پیامدهای منفی نیز برای آمریکا به جای گذاشت که بطور خلاصه می توان به انزوای این کشور و همچنین تضعیف دلار در مبادلات بین المللی و استفاده کشورها از ارزهای جایگزین و محلی اشاره کرد.

اکنون دولت جدید جوبایدن در آستانه ورود به کاخ سفید است و بر اساس آخرین گزارش ها آنتونی بلینکن برای سکانداری وزارت خارجه آمریکا معرفی شده است.
بلینکن یکی از مهره های اصلی است که در به امضا رسیدن توافق هسته‌ای با ایران نقش داشته است و بارها از بازگرداندن آمریکا به معاهدات بین المللی از جمله برجام سخن گفته است.
بلینکن همچنین از گفتگو با متحدان آمریکایی و احیای مجدد اعتماد به آمریکا به عنوان یک متحد قابل اعتماد سخن گفته و بر این نکته تأکید کرده است که آمریکا به تنهایی قادر به حل مشکلات جهان نیست.
از این زاویه به نظر می‌رسد در خصوص بازگشت به برجام او سعی خواهد کرد همراهی متحدان غربی آمریکا را به دست آورد و احتمالاً شروطی را برای بازگرداندن آمریکا به برجام مطرح نماید چنانچه تروئیکای اروپایی نیز چنین شروطی را مطرح کرده اند.
بر این اساس به نظر می‌رسد اگر دولت جدید آمریکا هم بخواهد همچون گذشته ورود به برجام را با شروطی همراه کند چیزی جز شکست عایدش نخواهد شد چنانچه در خصوص برجام، دولت ترامپ تنها نبود و همانطور که گفته شد طرف های اروپایی نیز گنجاندن شروط اصلی برنامه موشکی، نقش منطقه ای و دائمی شدن محدودیت های گنجانده شده در برجام را مطرح می کردند اما با این وجود هرگز به نتیجه نرسیدند.
بنابراین به نظر می‌رسد اگر دولت جدید آمریکا بخواهد با تشکیل ائتلاف های جدید با متحدان، همان راهی را که دولت ترامپ در خصوص برجام طی کرد برود با شکست روبرو خواهد شد.
تغییر در رویکرد دولت جدید آمریکا در تهران زمانی است که ایران را به عنوان یک قدرت منطقه ای و تاثیر گذار در معادلات جهانی و نظم جهانی به رسمیت بشناسد و برای دلجویی از ایران خسارت‌ های وارد شده در طول چند سال گذشته ناشی از فشارهای حداکثری دولت ترامپ را جبران نماید و از دخالت در امور داخلی ایران و پیگیری طرح‌های ضد ایرانی در منطقه دست بردارد.

------------------------------------------------------

رضا محمد مراد