میراث ناملموس عاشورایی

این میراث مهم تاریخی، که در رثا و عزای سرور و سالار شهیدان، حضرت اباعبدالله حسین (ع) ظهور و بروز یافته با محوريت واقعه عظیم کربلا و روايت‌های سوزناک آن شکل گرفته است.

سنت‌ها، آیین‌ها، رسوم، نمایش‌های مذهبی و به ویژه نوحه‌ها و عناصری که میراث ناملموس عاشورایی را شکل می‌دهند، به علت نقشی که در حيات دینی و اجتماعی مردم داشته اند، سبب وفاق ملی در میان ایرانیان فارغ از اختلافات مذهبی و قومی بوده اند، چرا که حسین بن علی (ع) فارغ از نسب و کنیه و نژاد، برای ایرانیان، نماد آزادگی و ایثار است.

سنت‌های عاشورایی در تناسب با تنوعات فرهنگی، زبانی و جغرافیایی از اشکال و صور متنوعی برخوردار گشته و در هر دوره‌ای در ظرف زمان جای می‌گیرد. این میراث مهم بشری که در دوره‌های مختلف تاریخی به ویژه در دوره آل بویه، صفویه، قاجار شکل و شمایل خاصی پیدا کرده‌ است، دارای یک اصل واحد است؛ بازنمایی و شرح حماسه آزادگی. حماسه‌ای که در میراث جهانی تعزیه به بهترین شکل نمایش درآمده و در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌ است.
فهرست میراث ملی ناملموس ایران نیز مشحون از عناصر میراث ناملموس عاشورایی است.