نابودی تدریجی زاگرس، انتقال بحران از شمال به غرب کشور

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز کردستان، اجرای این طرح اگرچه در نگاه اول اقدامی مثبت برای محیط زیست به نظر می‌رسید اما اکنون شواهد میدانی و گزارش‌های محلی نشان می‌دهد که با محدود شدن دسترسی به چوب در شمال، قاچاقچیان و سودجویان منابع طبیعی مسیر فعالیت خود را به سوی جنگل‌های غرب کشور تغییر داده‌اند.

در استان کردستان که بیش از ۶۵ درصد از وسعت آن را پوشش جنگلی و مرتعی تشکیل می‌دهد، وضعیت نگران کننده‌ای در حال شکل گیری است. جنگل‌های زاگرس، به ویژه در شهرستان‌هایی مانند مریوان، سروآباد، بانه و دهگلان، با پدیده‌ی رو به رشد قطع غیرقانونی درختان رو‌به‌رو هستند.

گزارش‌ها حاکی از آن است که مسیر‌های قاچاق چوب، از جاده‌های فرعی و مناطق سخت گذر در حال فعال شدن‌اند، و در غیاب نظارت کافی، این روند می‌تواند به نابودی تدریجی پوشش جنگلی منطقه منجر شود.

جنگل‌های زاگرس، که عمدتاً شامل گونه‌های با ارزشی مانند بلوط ایرانی هستند، برخلاف جنگل‌های شمال کشور، روند بازسازی طبیعی بسیار کندتری دارند و در برابر تخریب، آسیب پذیرترند. از دست رفتن این منابع، نه تنها تهدیدی جدی برای تنوع زیستی منطقه است، بلکه مستقیماً بر معیشت بسیاری از روستاییان و عشایر که زندگی شان به منابع جنگلی وابسته است، تأثیر خواهد گذاشت.

کارشناسان منابع طبیعی بر این باورند که هرگونه سیاست حفاظت از جنگل باید با نگاهی ملی و متوازن اجرا شود. اجرای یک جانبه طرح‌هایی مانند «تنفس جنگل» بدون تمهید جایگزین برای تأمین چوب یا تقویت مدیریت مناطق دیگر، تنها موجب جا به جایی بحران از یک منطقه به منطقه‌ای دیگر خواهد شد.

در شرایطی که ایران با بحران‌های گسترده زیست محیطی مانند تغییر اقلیم، خشکسالی و فرسایش خاک روبروست، حفاظت از منابع طبیعی نباید به شکل جزیره‌ای و منفصل پیگیری شود.

اکنون که خطر در کمین زاگرس است، نیاز فوری به برنامه ریزی منسجم، افزایش بودجه نظارتی، و ارائه راهکار‌های معیشتی جایگزین برای جوامع جنگلی، بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود.

یادداشت از سروه احمدی