عبور ظرفیت نصب شده صنعت پتروشیمی کشور از مرز ۱۰۰ میلیون تن

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، «حسن عباس‌زاده» با حضور در برنامه «میز اقتصاد» با بیان اینکه با افتتاح دو طرح بزرگ پتروشیمی در منطقه عسلویه با فرمان رئیس‌جمهور در هفته گذشته، ظرفیت نصب‌شده صنعت پتروشیمی کشور از مرز ۱۰۰ میلیون تن عبور کرد و هم‌اکنون به بیش از ۱۰۱ میلیون تن رسیده است، گفت: صنعت پتروشیمی یک صنعت فرآیندی و زنجیره‌ای است که از تولید خوراک در بالادست آغاز می‌شود و پس از عبور از محصولات میانی، به محصولات نهایی قابل عرضه به جامعه و صنایع پایین‌دستی می‌رسد. ظرفیت ۱۰۰ میلیون تنی ایجادشده، در طول این زنجیره توزیع شده است.

وی افزود: با توجه به اینکه یکی از چالش‌های اصلی صنعت پتروشیمی در سال‌های گذشته، کمبود خوراک بوده است، سرمایه‌گذاران این صنعت علاوه بر توسعه واحدهای پتروشیمی، در بخش بالادستی از جمله توسعه میادین و جمع‌آوری گازهای مشعل نیز سرمایه‌گذاری کرده‌اند. هم اکنون حدود ۳۰ درصد از این ظرفیت به تأمین خوراک اختصاص دارد که توسط فعالان صنعت پتروشیمی ایجاد شده است. بخش دیگری از ظرفیت ایجادشده شامل محصولات پایه و نیمه‌خام مانند متانول، محصولات شیمیایی نظیر آمونیاک و اوره، محصولات پلیمری و آروماتیکی و همچنین انواع کودهای شیمیایی است که ظرفیت تولید کودها به حدود ۷ میلیون تن می‌رسد.

مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی بیان کرد: از مجموع ظرفیت نصب‌شده ۱۰۱ میلیون تنی، حدود ۲۰ تا ۲۲ درصد در سال‌های گذشته به تولید نرسیده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود ۷۰ درصد از دلایل خالی ماندن این ظرفیت، به کمبود خوراک به‌ویژه گاز طبیعی بازمی‌گردد.

عباس‌زاده اظهار کرد: در فصل سرد سال و با افزایش مصرف خانگی گاز، ناچاراً تأمین خوراک صنایع از جمله پتروشیمی‌ها با محدودیت مواجه می‌شود و این موضوع به کاهش تولید و استفاده‌نشدن از بخشی از ظرفیت نصب‌شده منجر می‌شود. در همین زمینه، از ابتدای فعالیت دولت چهاردهم، برنامه‌های جدی و میان‌مدتی برای جبران ظرفیت خالی و تأمین پایدار خوراک تدوین و اجرا شده است. یکی از مهم‌ترین این برنامه‌ها، سرمایه‌گذاری گسترده در طرح‌های جمع‌آوری گازهای مشعل است که بخش عمده آن توسط صنعت پتروشیمی انجام می‌شود.

وی تصریح کرد: سرمایه‌گذاری‌ها در مناطق غرب و شرق کارون، همچنین دهلران و ایلام، با هدف جمع‌آوری گازهای همراه نفت در حال انجام است. از ابتدای امسال تا کنون ۱۴ مشعل خاموش شده و گازهایی که سال‌ها سوزانده می‌شد، به چرخه تولید بازگشته است. بخش قابل توجهی از این طرح‌ها در قالب طرح بیدبلند خلیج فارس اجرا می‌شود که هدف‌گذاری خاموشی ۵۷ مشعل را دنبال می‌کند و خوشبختانه امسال بخشی از این هدف محقق شده و پیش‌بینی می‌شود در سال آینده به‌طور کامل اجرایی شود.

هدف‌گذاری جمع‌آوری روزانه ۵۰ میلیون مترمکعب گاز مشعل تا پایان دولت چهاردهم
معاون وزیر نفت با بیان اینکه مشعل‌های گاز عمدتاً در حوزه شرکت ملی نفت ایران و شرکت ملی گاز قرار دارند و صنعت پتروشیمی با هدف تأمین خوراک پایدار، در جمع‌آوری بخشی از این گاز‌های همراه و مشعلی ورود کرده است، گفت: تمرکز اصلی این سرمایه‌گذاری‌ها بر گاز‌های مشعل در استان خوزستان و استان‌های همجوار آن بوده است.

عباس‌زاده افزود: بر اساس برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده، صنعت پتروشیمی هدف‌گذاری کرده است تا پایان سال آینده حدود ۲۶ میلیون مترمکعب گاز مشعل را جمع‌آوری کند. در مجموع، روزانه نزدیک به ۵۰ میلیون مترمکعب گاز در کشور به‌صورت مشعل سوزانده می‌شود که برنامه‌ریزی شده است بخش عمده آن با مشارکت صنایع مختلف، از جمله پتروشیمی و سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، جمع‌آوری شود.

وی تصریح کرد: بخش دیگری از گاز‌های مشعل در منطقه پارس جنوبی و سایر مناطق کشور قرار دارد که سرمایه‌گذاران بخش خصوصی در حال اجرای طرح‌های جمع‌آوری آن هستند.

مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی بیان کرد: جمع‌آوری گاز‌های مشعل با چالش‌های فنی متعددی همراه است. به‌عنوان نمونه، در طرح بیدبلند خلیج فارس برای جمع‌آوری ۵۷ مشعل، احداث حدود هزار کیلومتر خط لوله پیش‌بینی شده است. پراکندگی مشعل‌ها، تفاوت فشار خروجی گاز‌ها و ترش بودن بخشی از این گاز‌ها که نیازمند فرآورش و شیرین‌سازی است، از جمله دشواری‌های اجرای این طرح‌ها به شمار می‌رود.

عباس‌زاده اظهار کرد: با وجود اقدامات انجام‌شده در سال‌های گذشته توسط وزارت نفت، شرکت ملی نفت ایران و شرکت ملی صنایع پتروشیمی، در دولت چهاردهم و با تأکید رئیس‌جمهور، جمع‌آوری گاز‌های مشعل به‌عنوان یکی از طرح‌های اولویت‌دار در دستور کار قرار گرفته است و مقرر شده تا پایان این دولت، تمامی مشعل‌های فعال جمع‌آوری شوند.

معاون وزیر نفت در پاسخ به پرسش درباره صرفه اقتصادی این سرمایه‌گذاری‌ها گفت: برای صنعت پتروشیمی، تأمین خوراک از محل گاز‌های مشعل در بلندمدت کاملاً اقتصادی است. علاوه بر این، قانون برنامه هفتم پیشرفت مشوق‌های جدیدی برای سرمایه‌گذاران در نظر گرفته و به سرمایه‌گذارانی که در جمع‌آوری گاز‌های مشعل یا توسعه میادین بالادستی مشارکت می‌کنند، اجازه داده شده است تا صد درصد منافع حاصل از گاز استحصال‌شده را برای خود حفظ کنند. این مشوق قانونی موجب افزایش جذابیت اقتصادی سرمایه‌گذاری در این حوزه شده و هم‌اکنون تقریباً تمامی مشعل‌هایی که فراخوان آنها منتشر شده است، دارای سرمایه‌گذار هستند. همچنین شرکت ملی نفت ایران برای تعدادی از مشعل‌ها که هنوز سرمایه‌گذار ندارند، فراخوان جدید منتشر کرده و پیش‌بینی می‌شود این طرح‌ها به‌زودی تکمیل شوند.