تأمین مالی پایدار، قلب تپنده زیست‌بوم دانش‌بنیان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، حامد رفیعی رئیس مرکز تامین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری معاونت علمی، در تبیین دستاوردهای کشور در حوزه علم و فناوری و تشریح پارادایم‌های نوین تأمین مالی در زیست‌بوم نوآوری کشور و با اشاره به فرارسیدن ایام‌الله دهه فجر، این ایام را یادآور پیروزی شکوهمند مردم ایران و سرآغاز مسیر استقلال و خودباوری دانست و   اظهار کرد: پیروزی انقلاب اسلامی، بستری مستحکم برای تلاش‌های علمی و فناورانه در کشور فراهم کرد و امروز شاهدیم که جمهوری اسلامی ایران در مسیر دانش‌بنیان شدن گام‌های استواری برداشته است.

وی با اشاره به پیشرفت‌های خیره‌کننده کشور در حوزه‌هایی نظیر نانو، زیست فناوری، هوافضا و انرژی‌های نو، این دستاورد‌ها را نشانی از توانمندی نسل جوان و نخبه کشور برشمرد و تأکید کرد: این پیشرفت‌ها تنها بخشی از ظرفیت‌های ماست؛ جوانان و نخبگان ما حرف‌های بسیاری برای گفتن دارند و وظیفه ماست که مسیر را برای شنیده شدن ایده‌ها و عملیاتی شدن طرح‌های آنان هموار کنیم.

رفیعی افزود: وقت آن رسیده است که «اقتصاد دانش‌بنیان» را نه به‌عنوان یک شعار، بلکه به‌عنوان یک راه‌حل عملیاتی برای چالش‌های پیش‌روی اقتصاد کشور بپذیریم. این اقتصاد باید در تمامی عرصه‌های کشور حاکم شود تا فرصت‌های نوآوری و خلق ثروت از دانش به معنای واقعی کلمه فراهم شود.

رئیس مرکز تامین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری با ابراز اطمینان از توانایی نسل جوان برای عبور از مشکلات اقتصادی، گفت: باوجود چالش‌های اقتصادی موجود، باور قلبی داریم که سرمایه‌گذاری در علم نافع و فناوری اثربخش، در کنار اعتماد به نخبگان و توجه ویژه به ظرفیت‌های دانش‌بنیانی، کلید تحقق آرزو‌های کسانی است که دل در گرو سربلندی ایران دارند و دغدغه‌مند اقتصادی پایدار هستند. ما دهه فجر را نه فقط برای پاسداشت گذشته، بلکه به امید آینده‌ای شکوفا، توانمند و پرامید جشن می‌گیریم.

روند تکاملی زیست‌بوم؛ از توسعه علم تا حاکمیت اقتصاد دانش‌بنیان

رفیعی در ادامه به سیر تحول سیاست‌گذاری‌های علمی در کشور اشاره کرد و گفت: جمهوری اسلامی ایران از نخستین سال‌های پس از پیروزی انقلاب، توسعه علم و فناوری را در اولویت قرار داد. در دهه هشتاد با تأسیس معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و در ادامه با ارتقای آن به «معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان»، روند رشد فناوری امیدبخش‌تر از گذشته پیگیری شد.

وی تصریح کرد: امروز با شکل‌گیری و توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان، این روند با قدرت بیشتری ادامه دارد و این شرکت‌ها به نمونه‌های عینی توانایی کشور در تبدیل دانش به ثروت، اشتغال‌زایی و ارائه راهکار‌های عملیاتی تبدیل شده‌اند. نکته حائز اهمیت این است که تمامی این پیشرفت‌ها همزمان با شدیدترین تحریم‌ها و تهدید‌ها حاصل شده که نشان‌دهنده ظرفیت بالای تاب‌آوری و توسعه ایران است.

رفیعی با بیان این‌که هدف معاونت علمی تنها حمایت از علم نیست، افزود: ما در تلاش هستیم تا با مقیاس‌بخشی به فناوری، الگو‌هایی از اقتصاد دانش‌بنیان را در زیست‌بوم نوآوری حاکم کنیم. هدف ما ارائه الگویی قابل تعمیم از دانش‌بنیانی شدن اقتصاد است که بتواند گره‌گشای چالش‌های کلان کشور باشد.

رییس مرکز تامین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری، «تأمین مالی پایدار» را قلب تپنده زیست‌بوم دانش‌بنیان خواند و بر لزوم تناسب روش‌های تأمین مالی با چرخه عمر شرکت‌ها تأکید کرد و در تشریح این راهبرد گفت: هر شرکت دانش‌بنیان در طول عمر خود نیاز‌های مالی متفاوتی دارد. در مراحل نوپا و اولیه، حمایت‌های مستقیم دولت نظیر کمک‌های بلاعوض و تسهیلات کم‌بهره نقش حیاتی در تثبیت شرکت ایفا می‌کند. اما با رشد و بلوغ شرکت، نیاز به منابع مالی پایدار و زنجیره‌محور برای توسعه ابعاد کسب‌وکار افزایش می‌یابد.

رفیعی ادامه داد: در مرحله بلوغ، سهم حمایت مستقیم دولت باید کاهش یابد و دولت نقش «تسهیل‌گر» را برای اجرای ابزار‌های نوین مالی بر عهده بگیرد. این رویکرد به شرکت‌ها امکان می‌دهد سهم بیشتری از تولید ناخالص داخلی (GDP) را به خود اختصاص دهند. تأمین مالی متناسب با چرخه عمر، ریسک‌ها را کاهش داده و تمرکز شرکت‌ها را بر تحقیق، توسعه و نوآوری معطوف می‌کند.

گذار از کار‌های نشدنی به دستاورد‌های ملموس در تأمین مالی نوین

رفیعی، در بخش دیگری از سخنان خود به تجربیات مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری اشاره کرد و گفت: مسیر ما در این مرکز سرشار از تجربیات ارزشمند و غلبه بر چالش‌ها بود. از ابتدا برنامه‌ریزی کردیم تا کار‌هایی که به ظاهر «نشدنی» به نظر می‌رسید، اما می‌توانست تحول‌ساز باشد، در اولویت قرار گیرد.

وی افزود: این مسیر به ما آموخت که می‌توان با کمترین دخالت منابع بودجه‌ای دولت و با تکیه بر روش‌های نوین، تأمین مالی‌های بزرگ و پایدار ایجاد کرد. امروز در مرکز، سبد متنوعی از روش‌های تأمین مالی طراحی شده است که شامل ابزار‌هایی نظیر تأمین مالی زنجیره‌محور، استفاده از دارایی‌های نامشهود، انتشار اوراق توسعه فناوری و الگو‌های انجمن‌محور می‌شود.

رفیعی با اشاره به نقش فعال این مرکز در نهاد‌های تصمیم‌ساز کشور خاطرنشان کرد: با حمایت مقام عالی معاونت، حضور فعالی در کمیسیون‌های تخصصی و فرعی اقتصاد دولت، کارگروه تخصصی شورای ملی تأمین مالی، شورای اقتصاد و کمیسیون‌های مجلس داشته‌ایم تا بستر‌های قانونی لازم را فراهم کنیم. تلاش کرده‌ایم با کمترین نیروی انسانی، بیشترین بهره‌وری را ایجاد کنیم و در اینجا لازم می‌دانم از همکاران جوان و پرتلاش مرکز که در یک سال اخیر با تمام توان برای پیشبرد اهداف کوشیدند، تشکر ویژه داشته باشم.

اعلام آمادگی برای جلسات اختصاصی و توسعه مقیاس الگو‌های مالی در سال آینده

رفیعی با اعلام یک فراخوان عمومی به شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: مرکز تأمین مالی و توسعه سرمایه‌گذاری آمادگی کامل دارد تا جلسات هدفمند با شرکت‌ها برگزار کرده و به فوریت برای تأمین مالی پایدار منطبق بر ظرفیت‌های هر شرکت تصمیم‌گیری کند. تمامی دغدغه‌ها و چالش‌های شرکت‌ها با دقت بررسی و نسخه تأمین مالی مناسب و عملیاتی برای هر کدام طراحی خواهد شد. الگو‌های تدوین‌شده همچنان در دستور کار هستند و برنامه‌ریزی کرده‌ایم که در سال آینده، مقیاس آنها را در ظرفیت‌های چندبرابری توسعه دهیم.

رئیس مرکز تامین مالی معاونت علمی در پایان اظهار کرد: علاوه بر روش‌های موجود، روش‌های نوین متعددی در دستور کار است تا مجموعه‌ای گسترده از ابزار‌ها در اختیار زیست‌بوم قرار گیرد. هدف نهایی ما تسریع رشد شرکت‌ها، تقویت زیست‌بوم دانش‌بنیان و ارائه راهکار‌های عملیاتی برای حل چالش‌های اقتصادی کشور است. مرکز متعهد است با خلاقیت و نوآوری و با همراهی همه بازیگران این عرصه، نقشی ماندگار در استقرار اقتصاد دانش‌بنیان ایفا شود.