ایران درباره مسائل دفاعی خود مذاکره نمی کند

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، سیدجلال دهقانی فیروزآبادی با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری، واقعیت‌ها، سناریو‌ها و پیامد‌های دور جدید گفت‌و‌گو‌های ایران و آمریکا در ژنو را بررسی و تحلیل کرد و به پرسش ها در این باره پاسخ داد. متن کامل این برنامه به شرح زیر است:

مجری: در آغاز دور تازه گفت‌و‌گو‌های ایران و آمریکا در ژنو می‌خواهیم راجع به این دور از گفت‌و‌گو‌ها صحبت کنیم جمع‌بندی دور گذشته و البته ابعاد و موضوعاتی که درباره این موضوع در عرصه بین‌الملل و منطقه‌ای و داخلی مطرح می‌شود.

سوال: دور گذشته که در مسقط آغاز شده بود و دو طرف با نتایج به دست آمده راهی پایتخت‌ها شدند برای دور تازه‌ای که ما در آستانه این موضوع هستیم اگر بخواهیم یک جمع‌بندی کنیم از دوره نخست در مسقط و برویم به ژنو سوئیس؟

دهقانی فیروزآبادی: همانطور که پایان دور اول گفت‌و‌گو‌های مسقط یا نشستی که در مسقط بود اعلام شد هم طرف آمریکایی و هم مذاکره کنندگان ما یا گفت‌و‌گو کنندگان ایران بحث شد که و پیش بینی هم همین بود که یک چهارچوب کلی و مطالبات دو طرف رد و بدل شد و قاعدتاً خطوط قرمز آنجا مطرح شد و قرار شد بروند در پایتخت‌ها که در موردش رایزنی و مشورت شود و به یک جمع‌بندی برسد طبیعتاً همینطور است حدود ۱۰ روز طول کشید فاصله بین نشست اول و نشست دوم برای فردا طبیعتاً در این ۱۰ روز دو طرف دیدگاه‌هایشان را حالا یا به همدیگر اعلام کرده‌اند و یا در واقع خودشان به یک جمع‌بندی رسیده اند که در گفت‌و‌گو‌های فردا نشست فردا رد و بدل خواهد شد به خصوص که گفت‌و‌گو به صورت غیر مستقیم است، البته هر دو هم شیوه شفاهی و هم شیوه کتبی ممکن است ممکن است دو طرف دیدگاه‌هایشان را مکتوب کنند به طرف دیگری بدهند یعنی به واسطه که عمان است و یا شفاهاً به واسط بگویند و آن واسط برود و به طرف دیگر منتقل کند، اما حداقل طرف جمهوری اسلامی ایران باز حداقل به نظر من ترکیب هیئت که یک ترکیب کاملی است، یعنی کارشناسان و گفت‌و‌گو کنندگان سیاسی است، حقوقی است، اقتصادی است، فنی هم هست ولی این بیانگر این است که در این دو جزئیات بیشتری بحث خواهد شد، طبیعتاً این گونه است و این ترکیب هیئت که حداقل عرض می‌کنم از طرف ایران ما به این جمع‌بندی می‌رسیم که احتمالاً فردا حداقل ما گفتگوی مان هم بعد سیاسی و هم بعد اقتصادی و هم فنی است و هم حقوقی، باز نکته‌ای که برای ما بسیار حائز اهمیت است ما اساساً می‌گوییم که گفت‌و‌گو‌های رفع تحریم‌ها یعنی هدف ما از گفت‌و‌گو حالا چه مذاکرات قبلی چه گفت‌و‌گو‌های فعلی شاید هنوز به سطح مذاکره هم نرسیده باشد موضوع اصلی از نظر ما این است که ما بتوانیم تحریم‌ها را رفع کنیم حالا یا کلاً یا جزئاً بستگی دارد به آن توافقی که دو طرف به آن برسند بنابراین این نکته خیلی مهمی است.

سوال: یک نکته ما در دور نخست در دور پیشین که در اردیبهشت یا خرداد ماه داشتیم انجام می‌دادیم موضوع و اساس گفت‌و‌گو‌های هسته‌ای بود این دور که در مسقط عمان هم آغاز شد اصل و اساس گفت‌و‌گو‌های هسته‌ای عنوان شد و خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران همانند گذشته بود چیزی تغییر نکرد و این بار در محافل رسانه و خبری بین المللی بیشتر خطی رسانه‌های غربی دنبال کردند القا کننده این بود که علاوه بر موضوع هسته‌ای قرار است موضوعات دیگری در این قالب هم گنجانده شود مقامات جمهوری اسلامی در مسقط اعلام کردند که همچنان تنها بحث گفت‌و‌گو‌های ایران و آمریکا موضوعات هسته‌ای خواهد بود؟

دهقانی فیروزآبادی: طبیعتاً حتی فراتر از گفت‌و‌گو‌های مسقط اول که قبل از تجاوز به کشور بود حتی شما اگر یک نگاهی به زمان دورتری هم کنید در مذاکرات مربوط به برجام هم اولاً آمریکایی‌ها در آن مذاکرات هم می‌گفتند مذاکرات جامع که نهایتاً با توجه به تأکيد جمهوری اسلامی ایران مذاکرات محدود شد به هسته‌ای بعد آن موقع هم حتی بعد از تصویب و امضای برجام حداقل از نظر آمریکایی‌ها این بود که ما بین خطوط منظورمان موضوعات دیگری هم بوده می‌خواهم بگویم که این مسبوق به سابقه است، طبیعتاً الان هم این بحث است با توجه به اینکه دور اول گفت‌و‌گو‌ها انجام شد با توجه به اینکه ما از همان ابتدا اعلام کرده جمهوری اسلامی ایران که موضوع مذاکره گستره و قلمرو مذاکره فقط موضوع هسته‌ای است و اساساً در مورد موضوع دیگری فعلاً گفت‌و‌گو نخواهد شد اصلاً موضوع گفت‌و‌گو نیست نکته دیگر.

سوال: فعلاً یعنی ممکن است در قالب بحث دیگری زمان دیگری؟

دهقانی فیروزآبادی: حالا این دیگر بستگی دارد به طرفین به چه توافقی برسند البته یک چیز‌هایی.

سوال:، چون جمهوری اسلامی ایران دائماً تاکید می‌کند خطوط قرمز نظام را؟

دهقانی فیروزآبادی: بله اصلاً یک چیز‌هایی است حداقل ما در دانش روابط بین‌الملل می‌گوییم که یک سری منافع کشور‌ها دارند منافع حیاتی یا گاهی فراتر از آن می‌گویند منافع وجودی، خوب آنها که اساساً هیچکس ما در عرف دیپلماتیک در عرف روابط بین‌الملل هم در مورد منافع وجودی‌اش مذاکره نمی‌کند.

سوال: بیشتر راجع به آن صحبت کنیم اینکه چرا مذاکره نمی‌کنیم آیا آنها مذاکره می‌کنند مثلاً در مورد قدرت دفاعیشان؟

دهقانی فیروزآبادی: عرضم همین است شما می‌گویید بیایید مذاکره کنیم ما گردن شما را بزنیم خوب مذاکره نداریم که من اگر قرار است گردنم را بزنید خوب بزنید دیگر یعنی یک چیز‌هایی است که حیات یک کشور به آن بستگی دارد یکی از مهم‌ترین منافع حیاتی کشور‌ها حالا تمامیت ارضی یا وحدت سرزمینی امنیت ملی و توان دفاعی و قدرت ملی است هیچ کشوری در مورد اینکه شما بیایید در مورد توانایی دفاعی بخواهند مذاکره کنند شما نمی‌پذیرید، بنابراین در مورد کمیت و کیفیت بعضی از موضوعات قابل مذاکره است ولی اصل اینکه مثلاً الان می‌گویند که موشکی، موشکی مهمترین عامل و ابزار دفاعی ایران است ایران جمهوری اسلامی ایران یک وقتی هم یک کشوری می‌گوید که شما چه کار به موشک دارید اصلاً تسلیحات می‌خواهید چه کار ۲۰۰۰ سال است که به شما حمله نشده ۲۰۰ سال است به شما حمله نشده ۲۰ سال است به شما حمله نشده ما که الان حداقل در ۳۰ سال گذشته دو بار تجاوز نظامی همه جانبه در دور اول در دفاع مقدس دوم به ما حمله شده تجاوز شده آن هم در چه شرایطی در شرایطی که با کمال حسن نیت ایران داشته مذاکره می‌کرده پس ما یک تجربه نزدیک داریم و بی منطق ما حرف نمی‌زنیم یک وقتی شما می‌گویید که شما که نه با همسایگانتان تهدید دارید نه قدرت بزرگی شما را تهدید می‌کند، نداشته باشید لزومی ندارد.

سوال: این را به این جهت می‌پرسم که خیلی‌ها مخصوصاً این کشور‌های خارجی شاید جمهوری اسلامی ایران را متهم کنند به اینکه در مذاکرات انعطاف پذیری ندارد راجع به حضوری که مشخص کرده کوتاه نمی‌آید و اینجا ما باید شفاف سازی کنیم که اگر می‌گوییم موشکی جز خطوط اصلی جمهوری اسلامی ایران است چرا؟

دهقانی فیروزآبادی: برای اینکه حیات یک کشوری وقتی به یک ابزار دفاعی بستگی دارد شما که نمی‌توانید سر آن مذاکره کنید اگر اینطور باشد بر سر تمامیت ارضی هم بگویم بیایید مذاکره کنیم مثلاً شما می‌گویید که فلان بندری را ما می‌خواهیم با شما مذاکره کنیم و بگیریم از شما اینها که منافع حیاتی و وجودی یک کشور قابل مذاکره نیست حالا من فرضم این بود که حالا اگر هم در یک شرایطی ایران بود که محیط پیرامونی آن نوع مناسبات و سیاست کشور‌های دیگر در قبال ایران هم مسالمت آمیز بود شاید این شبهه و این شک و تردید ممکن بود یک وجهی داشته باشد که حالا که شما مورد تجاوز قرار نگرفتید نیروی دفاعی می‌خواهید چه کار کنید اساساً در روابط بین‌الملل گاهی گفته می‌شود توان تهاجمی را شما بیایید خیلی روی آن سرمایه‌گذاری نکنید ولی توان دفاعی که هر کشوری حق دارد اصلا اساس روابط بین الملل اینطور است که هر کشوری بتواند از خودش دفاع کند تنها چیزی که ما در تاریخ روابط بین‌الملل داریم در عرف دیپلماتیک داریم خلع سلاح متقابل یا کاهش تسلیحاتی است مثلاً ابرقدرت‌ها قبلاً شوروی و آمریکا و الان روسیه و آمریکا البته به پایان رسید استارت ۱ داشتند که به تناسب بعضی از تسلیحاتشان را کاهش می‌دادند مثلاً در زمان جنگ سرد می‌گفتند که فرضا آمریکا و شوروی توافق کردند تعداد تانک‌هایشان را در اروپا کاهش بدهند بعد می‌گفتند، مثال حالا من می‌زنم آمار دقیقش را نمی‌دانم فرض بفرمایید ۲۰ هزار تانک دارد یا ۲۰۰۰ تانک دارد در اروپا آمریکا ۱۵۰۰ تا تانک دارد می‌گفتند ۱۰ درصد کاهش بدهند مثلاً می‌شد ۱۵۰ تا آن یکی ۲۰۰ تا حتی در نسبت هم حساس هستند، یعنی اینطوری نیست که بگویند تو ۲۰۰ تا او ۲۰۰ تا چرا، چون آن ۲۰۰۰ تا داشته این ۱۵۰۰ تا داشته یعنی خیلی اینها حساس است اینطور نیست که ما بگوییم بیایم حالا در مورد توان هسته‌ای مذاکره کنیم حالا مذاکره کنیم در مورد کمیت و کیفیتش قابل مذاکره است، چون یک حدی می‌تواند منافع ما را تامین کند ولی موشک و توان دفاعی و تانک و هواپیما که دیگر امکان‌پذیر نیست مگر اینکه من به عنوان نمونه می‌گویم یک وقتی دو تا کشور با همدیگر مذاکره می‌کنند و می‌گویند که شما ۲۰۰ تا هواپیما دارید ما هم ۱۵۰ تا هواپیما داریم ۱۰ درصدش را می‌خواهیم کاهش بدهیم یعنی توازن قدرت را حفظ می‌کنند ما الان اگر توان دفاعی.

سوال: نه اینکه یک کشور به دنبال قوی‌سازی و دیگری به دنبال تضعیف کشور دیگری باشد؟

دهقانی فیروزآبادی: فراتر از تضعیف او می‌گوید تا آنجایی که من می‌توانم تسلیح شوم شما تا آنجایی که می‌توانید هیچ سلاح دفاعی نداشته باشید اینکه یک بار دیگر هم گفتم پس اساساً ما برویم مطالعات استراتژیک و امنیت ملی و روابط بین‌الملل بگوییم که از این به بعد نمی‌خواهد، چون ما در درس‌ها به دانشجو‌ها اینها را می‌گوییم دیگر اینکه می‌خواهم بگویم کاملاً حرف منطقی است هیچ کشوری در شرایط عادی حتی در شرایط جنگی هم حتی کشوری هم که در یک جنگ شکست خورده چنین شروطی را نمی‌پذیرد که توان دفاعی‌اش را بخواهد بیاید تحویل بدهد بنابراین ما از اولش هم اینگونه بوده که به جز هسته‌ای ایران مذاکره نمی‌کرده و توان دفاعی که اصلاً قابل مذاکره نیست اینهایی که در مطبوعات و در رسانه‌ها می‌گویند یک بخشی برای این است که روی افکار عمومی تاثیر بگذارند روی طرف مقابل تاثیر بگذارند اتفاقاً یکی از مذاکره کنندگان ما هم یعنی یکی از اعضای هیئت ما هم به درستی گفته بودند که آنچه که برای ما سندیت دارد و ملاک است در جلسه گفت‌و‌گو است اینکه در فلان روزنامه ولو اینکه یک مقام رسمی اعلام موضع کرده باشد در یک محفل عمومی و یا در مصاحبه با یک شرایط تلویزیونی آن برای ما ملاک و معیار نیست در جلسه‌ای که قرار است با هم گفت‌و‌گو داشته باشیم ببینیم که آنجا چه می‌گویید اگر آنها باشد که معلوم است که نمی‌شود پس اینطور نیست که ما انعطاف نداشته باشیم ببینید من به نظرم واقعاً.

سوال: خیلی موقع‌ها همین دو تا متفاوت است در دور پیش دیدیم فضاسازی رسانه غربی به گونه دیگری بود یعنی کاملاً بر خلاف آن چیزی که شاید در میز مذاکره پیش می‌رفت؟

دهقانی فیروزآبادی: این را هم باید ما توجه داشته باشیم که امروز ما در واقع درگیر یک جنگ تمام عیار ترکیبی هستیم خود همین گفت‌و‌گو پیشنهادش استفاده‌ای که دارد می‌کند آن بخشی از یک جنگ است اصلاً ما می‌گوییم که جنگ ادامه سیاست است با یک ابزار‌های دیگر حالا برعکسش را بگوییم دیپلماسی جنگ است با یک سری ابزار‌های دیگری جنگ شناختی جنگ روانی اینها بخشی از جنگ است شما وقتی که بتوانید قبل از اینکه طرف مقابل شما وارد یک گفت‌و‌گو شود از پیش آن را تحت تاثیر قرار داده باشید آن بخشی از این جنگ است در واقع بنابراین رسانه خیلی مهم است روایت سازی خیلی مهم است بخشی از یک جنگ است و می‌خواهم بگویم و خیلی ما باید توجه داشته باشیم که اتفاقاً در این گفت‌و‌گو‌ها روایت اول را بر اساس واقعیت‌ها ما بتوانیم ارائه بدهیم که خوشبختانه هم در گفت‌و‌گو‌های قبلی مذاکرات قبلی و هم گفت‌و‌گو‌هایی الان باید توجه داشته باشیم که تیم ایران با آن هیئتی که دارد تلاشش این است که بلافاصله اولین خبر‌ها را ما ارائه بدهیم که بر اساس آن واقعیت‌هایی که وجود دارد بنابراین بله آن هم یک بخشی از شگرد مذاکراتی است ولی من عرضم این است که جمهوری اسلامی ایران از همه ابزار‌ها امکانات و فرصت‌هایی که می‌تواند منجر شود به رفع تحریم و پیشگیری از جنگ، ما می‌گوییم دیپلماسی هنر ممکنات است یکی گفت که دیپلماسی هنر ناممکنات غیر ممکنات است یعنی شما باید از غیر ممکنات ممکن بسازید بنابراین ما برای حفظ منافع ایران کوچک‌ترین روزنه‌ای هم اگر وجود داشته باشد باید استفاده کنیم کوچک‌ترین ابزار‌ها را هم باید استفاده کنیم بنابراین جمهوری اسلامی از همه امکانات و ابزار‌های قدرتی که در اختیارش است امکان دارد استفاده کند دیپلماسی یکی از آنها است دیپلماسی همه انواعش در چند ماه گذشته ایران اجرا کرده اعمال کرده دیپلماسی دوجانبه با روسیه با چین و آخری گفت‌و‌گو با آمریکا است علی رغم همه شرایط نامناسبی که وجود دارد همه ما هم می‌دانیم ما باید با کسی مذاکره کنیم که شش ماه پیش به ما حمله کرده هیچ اعتمادی هم بهش نیست خیلی کار سختی است.

سوال: و هیچ تضمینی هم به توافق احتمالی با او هم وجود ندارد؟

دهقانی فیروزآبادی: بله اساساً در روابط بین‌الملل اعتماد قابل بحث نیست ضمانت هم وجود ندارد.

سوال:، چون پای منافع در میان است؟

دهقانی فیروزآبادی: ببینید قدرت ناظم ندارد، شما می‌خواهید بروید تهش مثلاً سازمان ملل شکایت کنید سازمان ملل و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دو تا کشور حالا یک کشور را که ما به رسمیت نمی‌شناسیم دو تا بازیگر بین المللی به ما حمله کردند بر خلاف نص صریح مشروع ملل متحد و خلاف صریح اساسنامه آژانس که شما اساساً ممنوع است حمله کردن به تاسیسات هسته‌ای، چون اگر تاسیسات هسته‌ای باشد آنجا منفجر می‌شد مثل این است که شما بمب اتم به کار بردید چه فرقی می‌کند اگر آلودگی محیطی ایجاد شود و آنها می‌دانند اورانیوم غنی‌سازی شده یک جایی است شما وقتی بهش حمله می‌کنید با موشک به آنجا حمله می‌کنید این یعنی می‌تواند جان هزاران انسان را به خطر بیندازد.

سوال: تازه با وجود این همراهی‌ها الان آن را زیر سوال برده و شورای صلحی تشکیل می‌دهند؟

دهقانی فیروزآبادی: من گوش می‌کردم همین بحث در سازمان ملل مطرح شد با حضور دبیرکل سازمان ملل، من خودم مستقیم گوش می‌کردم. دبیرکل سازمان ملل حاضر نشد محکوم کند، گفت نگرانیم، آقای گروسی که مدیرکل آژانس است و وظیفه اش این است که شما این قدر حساس هستید که آژانس وظایفش را انجام دهد، یکی از وظایف و تکالیف قانونی آژانس و دبیرکل یا مدیرکل، محکوم کردن حمله به تاسیسات هسته‌ای یک کشورست، هنوز هم نکردند. اساسا در نظام بین الملل، شما ضمانتی که بتوانید تضمین کننده باشید که اگر یک کسی توافق کرد یا قولی یا تعهدی داد بشود به آن عمل کرد، البته من با اطمینان باید بگوییم که بودن این‌ها از نبودنش بهترست. من نمی‌خواهم نفی کنم که حقوق بین الملل نباشد، سازمان بین الملل نباشد، سازمان ملل نباشد، من عرضم نیست، با همه این‌ها بودنشان از نبودنشان بهترست ولی در روابط بین الملل آن چه تعهدات را تضمین می‌کند، مولفه‌های قدرت ملی است.

همه مولفه‌های قدرت، طبعا هنوز هم قدرت نظامی مهم‌ترین عنصر قدرت است، منتها اقتصاد هم مهم است، فناوری هم مهم است، قدرت نرم هم مهم است و برای ایران قدرت مردمی مهم است. من بار‌ها گفتم اگر ما بگوییم قدرت ملی ما به خصوص بازدارندگی ما چند پایه داشته باشد، معمولا می‌گوییم ۴ پایه دارد، هسته‌ای، موشکی، منطقه‌ای و مردمی. من می‌گویم قدرت مردم پایه از همه اش مهم تر است، آن سه تا تازه می‌آید سوار می‌شود روی آن حمایت مردمی که نظام سیاسی دارد و قبلا هم من گفتم، انقلاب اسلامی ایران، مردمی‌ترین انقلاب بوده است، ما در جنگ هشت ساله یا دفاع هشت ساله با کمک مردم تاب آوری داشتیم.

در این تجاوز اخیر هم این گونه بوده است، بنابراین تمام مولفه‌های قدرت تامین کننده است و دیپلماسی هم است، جمهوری اسلامی ایران ولو کوچک‌ترین روزنه‌ای که از این طریق می‌تواند منافع ملی ایران را تامین کند، دریغ نکرده است، حالا بگوییم مذاکره یا گفتگوی مسلح، دیپلماسی مسلح که ما براساس پایش راهبردی و رصد راهبردی با نگاه باز و آگاهی کامل دارد گفت‌و‌گو می‌کنیم. یعنی همه جوانب امر را در نظر گرفتیم وضمن این که آمریکایی‌ها از اول می‌گفتند همه گزینه‌ها روی میزست. الان جمهوری اسلامی ایران دقیقا همین را می‌گوید، همه گزینه‌ها روی میزست، مذاکره است و دفاع هم است.

سوال: قدرت مردمی هم است؟

دهقانی فیروزآبادی: قدرت مردمی که اساسش است، مهم‌ترین وظیفه ما حفظ و جلب رضایت و حمایت مردم است، مهم‌ترین عنصر قدرت ملی ماست و اساسش است. جمهوری اسلامی ایران نه به جنگ، آری به دفاع، یعنی دو چیزست، یعنی ما جنگ نمی‌خواهیم، همه تلاش کشور هم بر این است که از جنگ پیشگیری کند و خود این مذاکراه یا گفت‌و‌گو هم یک بخشی از آن است؛ بنابراین ما باید توجه داشته باشیم که ازهمه عناصر قدرت ملی بتونیم استفاده کنیم و نکته مهم دیگر چه در آن مذاکرات مسقط یک، قبل از تجاوزی که نظامی که به ایران شد و چه الان و اساسا یکی از فن‌های یا یکی از فنون مذاکراتی و دیپلماسی آمریکا بازی مقصرسازی است. یعنی این که می‌خواهد بجنگد، گناهش را به گردن مقابل که می‌خواهد به آن تجاوز شود، دور اول هم همین طور بود.

سوال: یعنی الان هم همین طور است و آمده است راهبردش را در مقابل جمهوری اسلامی ایران و کشور‌هایی که از این دست هستند تغییر داده است یا نه به دنبال خریدن زمان است و یا مدیریت بحران است برای این که بتواند آن سناریویی که برای خودش تدبیر کرده و پیش بینی کرده است، پیش ببرد؟

دهقانی فیروزآبادی: حقیقتا من خودم تغییر راهبردی در مورد آمریکا نمی‌بینیم، راهبرد آمریکا از اوایل انقلاب تاکنون حالا با یک تفاوت‌هایی و تمایز‌هایی، مهار کردن قدرت ایران بوده است. مهارکردن، محدودسازی و محروم سازی ایران از مولفه‌های قدرت، حتی یک زمانی می‌گفتند که ما حمله کنیم ایران را، الان هم همین طورست. آن چیزی که برای آن موضوعیت دارد و یا راهبرد اساسی اش است حداقلش مهار  کردن ایران است، حالا مهار کردن با محدودسازی و محروم سازی ایران از مولفه‌های قدرت و یکی از عناصری که اخیرا به آن اضافه شده و البته شاید قبلش هم بود و امروز پررنگ شده است، مشروعیت زدایی از جمهوری اسلامی ایران است. بخشی از این اتفاقاتی که در ماه‌های اخیر افتاده ناظر به آن است، یعنی آن هم بخشی از راهبردی است که جنگ هم بخشی از آن است.

سوال: قطعا بعد از مهار کردن به دنبال برنامه بعدی خواهد بود؟

دهقانی فیروزآبادی: بله. مگر این که آن چیزی که مهم است، مثل دو تا شطرنج باز می‌ماند. مثل دو تا کشتی گیر می‌ماند، آن کس که می‌خواهد، بله هر دو تا می‌خواهند همدیگر را ضربه فنی کنند و در خیلی از مسابقات ورزشی دو طرف می‌خواهد ببرد ولی نمی‌تواند، این جوری نیست، نعوذبالله خدا که نیست، که خیلی از این‌ها ۴۷ سال است که می خواهند جمهوری اسلامی نباشد، خوب نتوانستند، این جوری نیست که تصمیم بگیرد ما را از بین ببرد، این جوری نیست، حداقل دو دفعه است که می‌خواهند به ایران حمله کنند، در همین برهه اخیر، خوب نتوانستند، الان هم دچار شک و تردید هستند، این جوری نیست که او بگوید و ما حمل کنیم و بشود، خوب نمی‌شود. یک بحث مهم دیگر این است که گاهی عموما این طور است، شما باید واقعیت را به طرف مقابل بقبولانید، که آقا این کیست و شما ادراک یا برداشت یا محاسبه‌ای که در مورد ایران کردید، این غلط است. این محاسبه، این برداشت و این ادراک باید تغییر کند.

سوال: به نظر می‌رسد جنگ ۱۲ روزه این درس به آن‌ها داد؟

دهقانی فیروزآبادی: تا حد بسیار زیادی که جمهوری اسلامی ایران می‌تواند از خودش دفاع کند. این خیلی مهم است.

سوال:الان این هماهنگی دیپلماسی و میدان ماست؟

دهقانی فیروزآبادی: من می‌توانم ادعا کنم که قدرت ایران از قبل از جنگ ۱۲ روزه کمتر نشده است قطعا بیشتر شده است، ما خیلی از نقاط ضعف در اطلاعات، در رادار، پدافند و آفند داشتیم به مراتب وضعمان بهترست. اگر در یک جنگ ۱۲ روزه تمام عیار، نه با یک طرف، مجموعه‌ای از کشور‌ها بودند. مجموعه ناتو بوده، خود آمریکا و خود رژیم اسرائیل و خیلی از کسان دیگری که مشارکت داشتند، حالا غمض عین کردیم و چیزی نگفتیم که احتمالا این دفعه از این خبر‌ها نخواهد بود، پس شما در مقابل یک مجموعه‌ای از کشور‌ها با بیشترین توان نظامی، تسلیحاتی، تجهیزاتی ما خودمان توانستیم ازخودمان دفاع کنیم و این درس آموزست و این‌ها دشمن را دچار تردید می‌کند که آقا این جوری نیست که بزن دررو، ایران ونزوئلا نیست، اصلا در مخیله شما نباید این فکر خطور بکند که ایران مانند ونزوئلاست. اصلا این از قبل باطل شده است، بنابراین یک ادراک نادرستی که من فکر می‌کنم راهبرد آمریکا بر آن استوار شده است و غرب که ایران در حالت ضعف است. این یک سوء برداشت و سوءمحاسبه هم بر آن سوار شده است و کلا یک نگاه و یا یک برآورد راهبردی نادرستی از ایران شده است در ذهن طرف مقابل که ما می‌توانیم با کمترین هزینه به ایران حمله کنیم. حداقل شواهد و قرائن نشان می‌دهد که این‌ها به این درک دارند می‌رسند و به این واقع بینی می‌رسند که این گونه نیست.

سوال: یعنی از جامعه داخلی خودشان این پالس‌ها را دریافت می‌کنند و هم در عرصه بین الملل این ایران قوی را درک کردند؟

دهقانی فیروزآبادی: همسایگان ما با حسن نیت.

سوال: رفت و آمد‌های دیپلماتیک اخیر نشانه این است؟

دهقانی فیروزآبادی: بله درک خودآگاهی و راهبردی همسایگان ما از این واقعیت که وجود جمهوری اسلامی ایران قدرتمند یک وزنه توازن و ثباتی است در منطقه و این سد اگر بشکند باید بروند هژمونی اسرائیل نه آمریکا، هژمونی اسرائیل را به نیابت از آمریکا بپذیرند که هیچ کس نمی‌خواهد. حتی آمریکا هم جنگ نمی‌خواهد، اولویت اولش نیست، پیروزی بدون جنگ می‌خواهد، البته گزینه اش را دارد، به جز اسرائیل و شاید بگوییم به جز نتانیاهو هیچ کس جنگ نمی‌خواهد، چون برای همه کشور‌ها جنگ خسارت بار و هزینه دارست و این طور نیست و نتانیاهو می‌خواهد با خرج دیگری بجنگد و یکی از واقعیت‌هایی که آمریکا، باید در محاسباتش به آن توجه کند، حداقل براساس همان گفتمان اول آمریکا، که حالا آن جریان ماگاس، که منافع آمریکا مقدم بردارد بر منافع اسرائیل، همه تلاش نتانیاهو این است که منافع اسرائیل را بیاید جلوتر از منافع آمریکا بگذارد. طبیعتا این که نمی‌تواند بگوید، بعد می‌گوید ما منافعمان مشترک است، بله ما قبول داریم که درسطح راهبردی، حداقل به نظر من، اسرائیل و آمریکا قابل تفکیک نیستند، ولی از طرف دیگر به معنای این نیست که حداقل اولویت‌های آمریکا می‌تواند غیر از اولویت‌های اسرائیل باشد، یا حداقل غیر از نتانیاهو باشد و همه تلاش اسرائیل و نتانیاهو و البته کسانی که به نوعی از نتانیاهو هم افراطی ترند و در خود آمریکا هستند و آن هی گزینه جنگ را دارد در منوی ترامپ می‌گذارند ولی مجموع تحولات چند هفته و چند ماه گذشته، بیانگر این است که آمریکایی‌ها به یک درکی دارند می‌رسند که این جا به این راحتی نمی‌شود یک جنگی راه بیاندازید و جمهوری اسلامی هم بدون هیچ گونه اقدام دفاع از خودش آن تهاجم را بپذیرد.

سوال: این یک سناریو نیست که آمریکا یک نقش بازی کند، رژیم صهیونیستی یک نقش بازی کند، با توجه به این که در راهبرد و برنامه ریزی‌های کلان نسبت به آن چیزی که دشمن برای خودش فرض می‌کنند و در واقع ایران قوی ماست، برنامه ریزی‌های مشترک دارند؟

دهقانی فیروزآبادی: هدف ممکن است مشترک باشد، یکی این که حالا تا چه اندازه است، این هدف قابل حصول هم است یا نه، نتانیاهو می‌خواهد به هزینه آمریکا و به هزینه حتی کشور‌های منطقه بجنگد.

سوال: همان مذاکرات مسقط دور گذشته که ما مذاکره می‌کردیم و می‌رفتیم جلو، حتی چند ساعت از حمله اشاره می‌کرد که بعید به نظر می‌رسد و ما دیدیم که رژیم صهیونیستی چه بر سر ایران آورد؟

دهقانی فیروزآبادی: آن‌ها خودشان اعلام کردند که ترامپ گفت ما ۲۲ سال داشتیم برای چنین روی آماده می‌شدیم، چرا ۲۲ سال دچار تردید بودند، چون احتمال می‌دادند که هزینه داشته باشد، تهش هم همین شد، چه کسی درخواست آتش بس داد. چون شما فکر می‌کردید سه روزه طومار ایران در هم بپیچید، تهش دیدید که بعد از ۱۲ روزه امکان ندارد. واقعیت‌ها باید ما بتوانیم به دیگران تحمیل کنیم، که واقعیت‌های میدان براساس آن درک و محاسباتی که شما دارید، نیست و این دفعه خیلی متفاوت خواهد بود، چون اگر قرارباشد به جنگی جنگ وجودی بشود، طرف هم در حد وجودی از خودش دفاع می‌کند.

سوال: راجع به بی اعتمادی عمومی در کشور به خصوص بعد از جنگ ۱۲ روزه پیش آمد درباره گفت‌و‌گو با آمریکا در حالی که ما در حال گفت‌و‌گو بودیم و بمباران شدیم، در پای میز مذاکره صحبت کردیم، اما بپردازیم به یک جمع بندی کلی، آینده این دور ازگفتگو‌ها چه می‌شود، در صورتی که بشود یا نشود، گزینه احتمالی بعدی پیش رو چه خواهد بود؟

دهقانی فیروزآبادی: گزینه‌ها که مشخص است، البته آمریکایی‌ها یک معادله‌ای برای خودشان در ذهنشان حداقل من این جوری احساس می‌کنم که دارند، تسلیم یا جنگ. آن در قبل از جنگ ۱۲ روزه هم بود، الان به زعم خودشان تخفیف دادند و کردند هسته‌ای و جنگ. یعنی می‌گوید شما هسته‌ای را بیایید با ما مصالحه کنید، ما به شما حمله نمی‌کنیم، در صورتی که اساسا ما مذاکره یا گفتگوی هسته‌ای و یا هر چیزی که اسمش را بگذارید، ما رفتیم سوئیس یا مسقط برای هسته‌ای در مقابل برداشتن تحریم‌ها. هدف ما کاهش تحریم هاست، یا در یک فرآیند فراگیرتر رفع کل تحریم هاست؛ بنابراین من می‌خواهم بگویم با توجه به آن بحث بی اعتمادی که شما اشاره کردید، ما اصولا خود استمرار یک چنین گفت‌و‌گو‌هایی این حس ایجابی را به ما می‌دهد. سابقه‌ای که ما در گفت‌و‌گو‌ها یا مذاکرات داشتیم باعث می‌شود که ما یک خرده بدبین باشیم، یک جایی بین خوشبینی و بدبینی یک واقع بینی با نهایت احتیاط در نظر داشته باشیم، همان طور که اعضای گفتگوکننده ما هم گفتند، همه ما این را می‌گوییم ما با چشمان باز داریم مذاکره می‌کنیم و یک اصطلاحی هم شده است، انگشت روی ماشه مذاکره می‌کنیم، ایران تمام تلاشش را می‌کند که جلوی جنگ را بگیرد، دیپلماسی هم بخشی از آن است، ولی ایران برای دفاع از خودش هیچ تردیدی به خودش راه نمی‌دهد.